هندسه و سينماتيك سامانه گسل قم- زفره و اهميت آن در زمين ساخت ترافشارشی
  
   چكيده
   گسل قم- زفره با طولي حدود 220 كيلومتر، پهنه آتشفشاني اروميه- دختر را در بخش‌هاي مياني بريده است. بر اساس روند و سازوكار، اين گسل را مي‌توان به سه تكه شمال باختري، مياني و جنوب خاوري تقسيم كرد. تحليل هندسه ساختارهاي مرتبط با گسل قم- زفره و سينماتيك آنها (همچون قطعه گسل نطنز)، نشانگر حركت چيره امتداد لغز راستگرد با مؤلفه كم معكوس (در پاره‌هايي از گسل قم- زفره) است. روند گسلهــــاي معكوس و راندگي در ارتباط با گسل قم- زفره، به همراه موقعيت هندسي چينهاي گسترش يافته با اين گسلها، نشانگر تأثير حركت امتداد لغز گسل قم- زفره در زايش و تکوين آنهاست. اين حركت، باعث به وجود آمدن ساختار گل گونه مثبت (positive flower structure) در دو منطقه قرينه فشاري، يعني جنوب كاشان و جنوب اردستان شده است. در مقايسه با آن، دو منطقه دشت شمال كاشان در شمال باختري و دشت جنوب زفره- باتلاق گاوخوني در جنوب خاوري، به صورت قرينه متأثر از محلهاي كششي اين گسل امتداد لغز راستگرد بوده‌اند. انواع سنگهاي آذرين مانند گرانيت کرکس و واش در مناطق كششي محلي در طول تكوين برشي- خمشي اين سامانه گسلي نفوذ كرده‌اند. اين گسل به عنوان يكي از گسلهاي پي سنگي با روند كلي شمال- شمال باختر ارزيابي مي‌شود كه با رويداد زمين ساختي بسته شدن اقيانوس تتيس جوان فعال شده است. شواهد ريخت زمين ساختي، مانند قطع و جابه جا شدن آبراهه‌ها و مخروط افكنه‌هاي جوان در مسير گسل، از دلايل پتانسيل بالاي جنبا بودن گسل قم- زفره است.