تری لوبیت

---

دید کلی

رده تری لوبیت ها به شاخه بندپایان تعلق دارند. بندپایان از متنوع ترین گروههای جانوری هستند و نزدیک به یک میلیون گونه از آنها شناسایی شده است. 75% گونه های شناخته شده امروزی متعلق به این رده و وابسته به این گروه می‌باشند. رده حشرات 90% بندپایان امروزی را تشکیل می دهند. بندپایان از کامبرین ظاهر شده اند. زیرشاخه تریلوبیتومورفا trilobitomorpha جزء بندپایان ابتدایی هستند که دارای زوائد سه بخشی می‌باشند.یکی از مهمترین گروههای آنها رده تریلوبیت می باشد. تریلوبیت ها موجودات کاملا دریایی بودند که در اواخر اشکوب توماتین در کامبرین پیشین ظاهر شدند و در پرمین پسین کاملا منقرض شده اند. به علت ساختمان بسیار پیشرفته ایکه دارند، منشا آنها احتمالا در پرکامبرین می باشد.

مراحل رشد تری لوبیت

تریلوبیت ها اکثرا موجودات کف زی بوده اند برخی از آنها فاقد چشم بوده اند که نشان دهنده این واقعیت است که آنها در رسوبات لجنی و یا در مناطق تاریک دریا زندگی می کردند تریلوبیت ها مانند دیگرسخت پوستان پوست اندازی می کردند. بنابراین بسیاری از فسیل های آنها حاصل پوست اندازی می باشند. تریلوبیت ها دارای چند مرحله تغییر شکل در آنتوژنی خود می باشند. در مرحله اول یا پروتاسپس اسکلت کوچک و مدور و ساده است و حالت اولیه شروع رشد سفالون را نشان می دهد. در مرحله دوم یا آناپروتاسپس Anauprotuspis تدریجا سفالون ظاهر میشود و در قسمت محوری شیارهای عرضی مشخص می‌شود در مرحله سوم یا متاپرسپس قطعات مختلف سینه کامل می‌شود، در مرحله بعدی یا مراسپیس اولین قطعات دم حاصل می شود و درمرحله آخر یا هولاسپید تعداد نهایی قطعات تشکیل می‌شود.

اجزا بدن تریلوبیت ها

بدن تریلوبیت ها از جلو به عقب به سه بخش تقسیم شده است: سر Cephalon- سینه Thorax و دم Pygidium
سر از سه قسمت تشکیل شده است: که شامل گونه ثابت، متحرک و قسمت میانی می باشد. قسمت سر توسط شیار پشتی از سایر قسمتها جدا می شود. چشمهای تریلوبیت مرکب است و در یک چشم مرکب 1500 چشم ساده وجود دارد. انقراض تریلوبیت ها:
1965و Palmev، با مطالعه تریلوبیت های کامبرین پسین در آمریکای شمالی یک مرحله افزایش ناگهانی تریلوبیت ها تشخیص داد که به دو افق انقراض محدود می‌شود. ولی این مرحله را بیومر نامید. بیومرزونی است که توسط تغییرات ناگهانی غیر تکاملی (به عنوان مثال انقراض) محاط شده اند. در این انقراض 50% تریلوبیت ها در حد تیره منقرض شده اند. آثار انقراض در آمریکای شمالی- آسیای جنوب شرقی و استرالیا دیده شده است.
انقراض دیگرکه در زمان اردیسین پسین اتفاق افتاده است باعث شد که 33% از جنسهای تریلوبیت منقرض شوند و تقریبا تمامی تریلوبیت های پلاژیک از بین رفتند.

---

 

تريلوبيت‌ها گروهي از شاخه بندپايان(Arthropoda) هستند كه با داشتن بدني بندبند و پوشش سخت خارجي، مشخصند. آنها موجوداتي دريايي بوده كه در انتهاي پالئوزوئيك منقرض شده‌اند. و شاخص پالئوزوئيك محسوب مي‌شوند.

 

تريلوبيت‌ها از پائين‌ترين قسمت كامبرين ظاهر شده و در حدود 1300 جنس از آنها توصيف شده‌اند. آنها از بندپايان قديمي بسيار ساده بوده‌اند كه تفاوت آنها با بندپايان ديگر در دست و پا و دگرديسي اوليه بوده است.

 

طول بدن 10-2 سانتيمتر و به ندرت تا 75 سانتيمتر مي‌رسيده است. چون بدن از طول و عرض به سه قسمت تقسيم شده است، آنها را تريلوبيت مي‌گويند.

 

اسكلت آنها،خارجي و از جنس فسفات كلسيم و كيتين و برخي موارد معدني كه استحكام آن را زياد مي‌كند تشكيل شده است.

 

حدود خارجي اسكلت بيضوي يا تخم‌مرغي است و اسكلت خارجي ممكن است برجسته صاف، كماني يا گرد و گلوله‌اي باشد.

 

تريلوبيت‌ها به وسيله پوشش و اسكلت سطح پشتي، قسمت‌هاي نرم خود را حفاظت مي‌كردند، همانند ديگر بندپايان تريلوبيت‌ها به طور مكرر پوست‌اندازي مي‌كرده‌اند. بنابراين بيشتر تريلوبيت‌هاي پيدا شده احتمالا اسكلت حاصل از پوست‌اندازي هستند تا بقاياي اجساد آنها.

 

پوشش و اسكلت پشتي، به سه ناحيه از جلو به عقب (در امتداد عرض) تقسيم شده است:

سفالون(Cephalon)يا سپر ناحيه سري، توراكس (Toraxss)يا سينه و پيژيديوم (Pygidium)يا بخش دمي.

 

از نظر طولي نيز شامل: يك قسمت مركزي به نام لب محوري(Axial lobe) و دو بخش جانبي به نام پلورا(Pleural lobe) مي‌باشند.

 

عناصر اسكلتي در سفالون و در پيژيديوم به يكديگر متصل شده و غير قابل حركت هستند. فقط در ناحيه توراكس كه شامل 2 تا 40 قطعه مفصل شده به يكديگر است، قطعات نسبت به يكديگر حركت دارند. بنابراين تريلوبيت‌، مي‌توانسته از سطح شكمي تا شود.

---

زلزله

در ششم دي ماه 1383( برابر با 26 دسامبر 2004) پوسته‌ي زمين در كف اقيانوس هند به لرزه درآمد. تكان‌هاي قدرتمند زير دريا ، موج هاي سهمگيني را به وجود آورد كه بيش از پنج هزار كيلومتر را در اقيانوس هند پيمودند. وقتي اين موج‌ها به ساحل كشورهاي جنوب شرق آسيا رسيدند، ديوارهايي از آب، به نام سونامي، ساحل كشورهاي اندونزي، مالزي، سريلانكا، هندوستان، مجموعه‌جزيره‌هاي مالديو، تايلند و بنگلادش را جاروب كردند.

با وجودي كه بين كانون زمين‌لرزه‌ي اقيانوس هند و شهرهاي ساحلي ايران در كنار درياي عمان، فاصله زيادي وجود داشت، موج هاي سونامي در شهر چابهار خسارت هاي اندكي برجاي گذاشتند. اين با آن معنا است كه اگر كانون زمين‌لرزه به ساحل ايران نزديك تر باشد، شهرهاي ساحلي ايران نيز با خطر جدي رو به رو مي شوند. به گفته زمين شناسان، در بستر درياي خزر نيز گسل هاي عميقي وجود دارد كه مي تواند باعث سونامي شود اين گسل‌ها در گذشته سبب زمين لرزه هاي بزرگ شدند كه در پي آن سونامي بزرگ (در مقياس خزر) ايجاد شد. در عين حال ، احتمال رويداد سونامي در آينده توسط اين گسل ها نيز وجود دارد.

شناخت هر چه بهتر پديده هاي طبيعي به ما كمك مي كند تا اندازه اي كه امكان دارد، از آسيب هاي آن‌ها در امان بمانيم. در اين جا شما به اين پديده مهم، نشانه‌هاي رخ‌‌دادن آن و پيامدهايي كه تا كنون داشته است آشنا مي‌شويد.

سريع‌تر از هواپيما

سونامي يك موج نيست، بلكه مجموعه اي از موج‌هاي بسيار طولاني است. گاهي فاصله بين دو قله موج صدها كيلومتر است. اين موج‌ها با سرعتي كه ممكن است به 900 كيلومتر در ساعت برسد( يعني سريع‌تر از بسياري از هواپيماها)، به سوي ساحل پيش مي روند. آن‌ها در ابتدا ارتفاع چنداني ندارند و در درياي باز و عميق ممكن است احساس هم نشوند. اما وقتي عمق آب كاهش مي يابد، طول موج ها، كم و ارتفاع آن‌ها زياد مي شود. در اين حالت، ارتفاع آن‌ها ممكن است به 15 متر هم برسد.

سونامي در ساحل به موج‌هاي جذر و مد مي‌ماند. موج‌هاي جذر و مد در اثر جاذبه كره ماه بر آب‌هاي سطح زمين به وجود مي آيند. اما موج‌هاي سونامي نتيجه ناآرامي هايي هستند كه به طور ناگهاني سطح دريا را تغيير مي دهند. زلزله‌ها يا لغزش‌هاي پوسته كف دريا، آتش‌فشان‌هاي زير دريا و برخورد سنگ‌هاي آسماني مي توانند باعث اين ناآرامي‌ها شوند.

لغزيدن و سرخوردن

پوسته‌ي زمين برعكس آن‌چه كه به نظر مي رسد، يكدست و يكپارچه نيست، بلكه مانند يك جورچين بسيار بزرگ است. به قطعه‌هاي اين جورچين بزرگ، صفحه‌هاي تكتونيك(قاره اي) مي‌گويند. اين صفحه‌ها پيوسته‌ در حال حركت و جا به جايي هستند. اما چون اندازه‌ي آن‌ها بسيار بزرگ است، به طور معمول حركت آن‌ها را حس نمي كنيم. ما زماني حركت آن‌ها را حس مي كنيم كه حر كت ناگهاني داشته باشند، مانند زماني كه زمين‌لرزه رخ مي‌دهد.

كف اقيانوس هند، صفحه‌ي هند، حدود 5/6 سانتي متر در سال به سمت شمال جا به جا مي شود. در واقع، سرعت جا به جايي اين صفحه دو برابر سرعت رشد ناخن انگشت اشاره‌ي شما است. دانشمندان تخمين مي زنند در ششم دي ماه، صفحه‌ي هند و صفحه‌ي مجاور آن، صفحه‌ي بورما، يكباره بيش از 5/1 متر حركت كردند! اين جا به جايي ناگهاني موج‌هاي مرگبار سونامي را به ساحل‌هاي اقيانوس هند فرستاد.

سونامي چگونه به وجود مي آيد

پوسته‌ي زمين از قطعه‌هاي بزرگي به نام صفحه تشكيل شده است. اين صفحه‌ها گاهي به زير يك ديگر مي لغزند. اين جا به جايي باعث زمين‌لرزه مي شود.

زلزله‌ها مي توانند در كف اقيانوس رخ دهند. جا به جايي صفحه‌ها، آب را بالا و پايين مي برد. اين رويداد مي تواند باعث سونامي شود.

موج‌ها در همه جهت‌ها جا به جا مي شوند. آن‌ها با سرعتي بيش از 900 كيلومتر در ساعت در اقيانوس حركت مي‌كنند.

وقتي موج‌ها به ساحل نزديك مي شوند، سرعتشان كاهش مي يابد. اما ارتفاع آن‌ها بسيار زياد مي شود، گاهي به 9 متر مي رسد.

موج هاي پس از سونامي

پس اين كه موج‌هاي سونامي فرونشستند، موج كمك‌هاي بشر دوستانه از سراسر جهان به جنوب شرق آسيا سرازير شد. در اين ميان، كشورهاي اسلامي، از جمله ايران، با توجه ويژه اي به كمك حادثه ديدگان شتافتند. ايران يك ميليون و پانصد هزار دلار به سونامي زده هاي كشور مسلمان اندونزي كمك نقدي كرد. آقاي محمد حسين شريف زادگان، وزير رفاه و امور اجتماعي، ضمن بازديد از استان آچه‌ي اندونزي و ابلاغ سپاس مردم ايران از كمك هاي‌ اندونزي‌ به زلزله زدگان بم، گفت : "ما نيز شرايط جاري‌ را براي‌ ارايه كمك هاي‌ خود به ساكنان استان آچه ، مناسب دانستيم ."

جالب اين كه بخش عمده اي از 450 تن خرمايي كه در اختيار سونامي زده ها قرار گرفت، محصول نخل‌هاي بم بود. بنابراين، سونامي با همه تلخي و ناگواري هايي كه در پي داشت، يك بار ديگر نشان داد:

بني آدم اعضاي يك پيكر اند

كه در آفرينش ز يك گوهر اند

چو عضوي به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

حقايق سونامي

• سونامي ( Tsunami ) از تركيب دو واژه ژاپني، سو به معناي بندرگاه و نامي به معناي موج، ساخته شده و به مفهوم "موج بندرگاه" است. براي سونامي از تعبيرهايي مانند قطار موج يا موج هاي مرگبار استفاده شده است.

• سونامي‌ها طول موج بسيار بلندي دارند. از اين رو، ممكن است فاصله‌ي يك موج تا رسيدن موج بعدي يك ساعت هم طول بكشد. در سونامي دي ماه 1383، خيلي ها پس از برخورد موج اول به ساحل و عقب نشيني آن به خانه هاي شان بازگشتند، غافل از اين كه موج دوم با قدرتي بيشتر در راه بود.

• بر اساس محاسبه‌هاي دانشمندان، انرژي آزاد شده از زمين لرزه اقيانوس هند، 23 هزار برابر انرژي آزاد شده از بمب اتمي بود كه در هيروشيما فرود آمد. اين انرژي طي صدها سال در كف اقيانوس هند جمع شده بود و ناگهان آزاد شد.

• در پايان روز اول، 150 هزار نفر جان خود را از دست دادند يا ناپديد شدند و ميليون ها نفر در يازده كشور جهان بي خانمان شدند.

• بيشتر سونامي ها در اقيانوس آرام( درياي باز) رخ مي دهند. سونامي‌ها خطرناك به ندرت در اقيانوس هند رخ داده اند. در درياهاي نيمه بسته( درياي مديترانه) و بسته( درياي خزر) سونامي‌هاي كوچك تري رخ داده است. برسي هاي تاريخي نشان مي دهد سونامي هايي به ارتفاع 2 متر در درياي خزر رخ داده است.

• كودكان بيش از يك سوم جان باختگان سونامي اقيانوس هند را تشكيل مي دهند. بسياري از آنان توان مقاومت در برابر فشار آب را نداشتند و در اثر كوبيده شدن به ساختمان ها جان باختند.

• موج‌هاي سونامي اقيانوس هند به كشورهاي قاره هاي ديگر نيز رسيد و در استراليا و افريقا خرابي هايي به بار آورد. اين امواج در چابهار(شهري در استان سيستان و بلوچستان كه بر ساحل درياي عمان قرار دارد) خسارت اندكي برجاي گذاشتند.

• در يكي از روستاهاي هندوستان، با جمعيتي حدود 1500 نفر، مردي كه از خطر سونامي آگاه بود، توانست جان اهالي را نجات دهد. او از يك برنامه تلويزيوني شنيده بود وقتي دريا اندكي پس مي نشيند، احتمال خطر سونامي وجود دارد.

• به نظر مي رسد برخي جانوران مي‌دانستند كه خطر در راه است. بسياري از شاهدان گزارش كرده اند آنان جانوراني را ديدند كه چند دقيقه پيش از آن كه سونامي از راه برسد، به طرف مكان هاي مرتفع مي رفتند. پس از فرونشستن سونامي، تعداد اندكي جسد جانور پيدا شده است.

• دانشمندان بقاياي برخورد يك سنگ آسماني بسيار بزرگ را پيدا كرده اند كه حدود 5/3 سال پيش باعث بزرگ ترين سونامي تاريخ كره زمين شد. در آن سونامي همه سطح زمين ، به جز كوه ها، را آب فرا گرفت.

سونامي در گذر زمان

1775 سونامي درياي آتلانتيك پس از زلزله ليسبون، 60 هزار نفر را در پرتغال، اسپانيا و شمال افريقا كشت.

1782 سونامي پس از زلزله درياي جنوب چين، 40 هزار نفر را كشت.

1883 سونامي درياي جاوا پس از فوران آتشفشان كاركاتوا در اندونزي، بيش از 36 هزار نفر را كشت.

1868 سونامي شمال شيلي بيش از 25 هزار نفر را كشت.

1999 سونامي بزرگ درياي مرمر پس از زلزله ايزميت تركيه، خرابي هايي به بار آورد.

2004 سونامي جنوب شرق آسا پس از زلزله اقيانوس هند، حدود 300 هزار نفر را كشت.

نشانه هاي خطر

• زمين‌لرزه هشدار طبيعي سونامي است. اگر از وقوع زمين‌لرزه در نزديكي محلي آگاه شديد كه احتمال وقوع سونامي در آن جا بالا است، مثل بندرها، جزيره ها و شهرهاي ساحلي، در آن جا نمانيد. به خاطر داشته باشيد زمين‌لرزه مي تواند موج هاي سونامي را به صدها و گاهي هزاران كيلومتر دورتر بفرستد.
• شاهدان گزارش كرده اند سطح آب دريا پيش از رسيدن سونامي به نحو چشم گيري بالا و پايين مي رود. اگر آب دريا به طور نامعمول و به صورت ناگهاني عقب نشيني كرده است، احتمال وقوع سونامي وجود دارد. بي درنگ به مكان هاي مرتفع برويد.
• سرعت موج هاي سونامي خيلي زياد است( 160 كيلومتر در ساعت). اگر منتظر بمانيد تا نخستين موج را ببينيد، ممكن است بسيار دير شده باشد.
• چون طول موج هاي سونامي زياد است، موج بعدي ممكن است ساعتي ديگر فرا برسد. با فرونشستن نخستين موج، مكان ايمن خود را ترك نكنيد.
• موج سونامي در نقطه اي از ساحل ممكن است كوچك و اندكي آن طرف تر بسيار بزرگ باشد. بنابراين، اگر گزارش شد در نقطه اي موج هاي كوچكي به ساحل نزديك شده اند، تصور نكنيد در مكاني كه شما قرار داريد نيز چنين خواهد بود.
• سونامي ممكن است به درون رودهايي كه به دريا مي ريزند نيز كشيده شود. هنگام وقوع سونامي از اين رودخانه ها فاصله بگيريد.
• بهتر است همواره بسته كمك هاي اوليه، شامل دارو، آب و مواد غذايي كافي براي 72 ساعت، را آماده داشته باشيد.

البوم ماکروفوسیل

كيسه تنان (مرجانها)

   اين موجودات به دو زير شاخه كنيدريا و كتينوفورا تقسيم مي‌شوند. زيرشاخه كنيداريا مهمتر از زيرشاخه كتينوفورا مي‌باشد. موجوداتي كه در اين زيرشاخه قرار مي‌گيرند, داراي تقارن شعاعي يا دوطرفي هستند. دهان به وسيله تنتالكها (زوائد) احاطه مي‌شود كه براي دفاع و شكار جانوران ريز به كار برده مي‌شود. جنس اسكلت آنها شاخي-آهكي-كيتيني مي‌باشد. برخي از آنها فاقد اسكلت هستند. ديواره بدن از دو لايه خارجي و داخلي تشكيل شده‏ كه توسط يك لايه مياني ژله مانند از يكديگر جدا مي‌شوند. اين موجودات به دو صورت گروهي و انفرادي زندگي مي‌كنند. مرجانها از جانوران فعال سازنده سنگ..............  شـــــــــــرح

[نمايش كلي تصاوير]  [آرشيو مجموعه تصاوير]  [مجموعه تصاوير]  [ليست آلبوم ها]

 [صفحه 1 از 6] [1] [2] [3] [4] [5] [6]  بعدي 

  تصوير 1 تا 6 از 32

ليست تصاوير آلبوم فوق

1-ريزوستوميتس	2-اورليا	3- کريسورا
4- کنولاريا	5- زافرانتيس	6- لنسداليا

     ليست آلبوم هاي موجود در مجموعه: فسيلها

-

(مجموعه فوق داراي [8] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

فورونيدا

(مجموعه فوق داراي [3] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

آنليدا

(مجموعه فوق داراي [4] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

مهره‌داران

(مجموعه فوق داراي [18] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

اسفنجها

(مجموعه فوق داراي [13] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

بازوپايان (براكيوپودا)

(مجموعه فوق داراي [26] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

برانکيو ترماتا

(مجموعه فوق داراي [10] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

بندپايان

(مجموعه فوق داراي [17] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

خارپوستان (اكينودرمها)

(مجموعه فوق داراي [37] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

خزه‌زيان (بريوزوآ)

(مجموعه فوق داراي [20] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

كيسه تنان (مرجانها)

(مجموعه فوق داراي [32] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

نرمتنان

(مجموعه فوق داراي [83] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

فسيل هاي گياهي

(مجموعه فوق داراي [27] تصوير مي باشد)

[انتخاب]  [نمايش تصاوير]

فسيلها

فسيلها آثار و بقاياي موجودات گذشته هستند كه در سنگها محفوظ مانده اند. آنها روزي بخشي از يك گياه يا جانور بوده اند. آنها به طور پيوسته با يكديگر و محيط اطرافشان در تبادل بوده اند و حيات آنها آغازي بر توسعه و گسترش موجودات كنوني بوده است. فسيلها اطلاعاتي را درباره انواع جانوران و گياهان گذشته, زمان ظهور و انقراض آنها و اينكه كجا و چگونه ميزيسته اند فراهم ميكنند. فسيلها به ما كمك ميكنند كه بفهميم چگونه گونه ها تكامل يافته اند, چگونه بعضي از موجودات گذشته منقرض شده اند و وابستگي موجودات زنده با يكديگر چگونه است

مقیاس زمانی زمین شناسی

مقياس زماني زمين شناسي

             نسخه كامل                

(ميليون سال پيش=mya )

اولين مقياس زماني زمين شناسي در سال 1913 توسط ارتور هلمز (1965-1890 ) زمين شناس بريتانيايي بلافاصله پس از كشف راديواكتيو مطرح شد وبا استفاده از ان هلمز عمر زمين را بالغ بر 4 ميليارد سال براور كرد كه اين مقدار بسيار بيشتر از پنداشته هاي قبلي بود.

                       

                   

                              

 

اتفاقات اساسي	مبدا تاريخ	مدت     دوره چهارگانه " عصر انسان" 8/1 ميليون سال پيش تا امروز دوره نيوژن 8/1 تا 24 ميليون سال پيش	دوره	قرن ازل
تمدن بشري	هولوسن 11000 سال پيش تاكنون		دوره سنوزويك دوره پستانداران 65 ميليون سال پيش تاامروز	P h a n e r o z o i c E o
اولين انسانها(انسان انديشه ورز)تكامل مي يابند. ماموتها،ماستادونها،گربه هاي تيز دندان،تنبلهاي بزرگ زميني وديگر جانداران دوره پليستوسن انقراض توده اي از پستانداران و پرندگان حدود10000 سال قبل كه علت ان احتمالا پايان عصر يخي بوده است.	پليستوسن اخرين عصر يخي  8/1 تا 11 ميليون سال پيش
اولين انواع انسان،اشكال امروزي نهنگها. مگالودون در درياها زندگي مي كرد.	دوره پليوسن 8/1 تا5 ميليون سال پيش		دوره سه گانه 8/1 تا 65 ميليون سال پيش	" زندگي مشهود" جانداران داراي اسكلت يا كالبد سخت 540 ميليون سال پيش تا امروز   p h a n e r o z o I C E O N
پستانداران ديگر شامل اسب،سگ وخرس. پرندگان امروزي،ميمونهاي امريكا ي جنوبي وبوزينه هاي جنوب اروپا.	دوره ميوسن 5تا 24 ميليون سال پيش
با انقراض جزئي (36 ميليون سال پيش) اغاز شد. پستانداران ديگر مثل خوك، اهو، گربه، كرگدن وخوك خرطوم دراز ظهور پيدا ميكنند. رويش انواع متعارف چمن و سبزه .	دوره اوليگوسن 24تا38 ميليون سال پيش	دوره پاليوژن 24 تا 65 ميليون سال پيش
وفور پستانداران، ظهور  جوندگان و نهنگهاي اوليه	دوره ايوسن 38 تا 54 ميليون سال پيش
اولين پستانداران بزرگ ونخستين راسته ها	دوره پاليوسن 54 تا 65 ميليون سال پيش
فعاليت بالاي اتشفشاني و زمين ساختي ، افزايش كيسه داران. قاره ها شكل امروزي پيدا ميكنند. انقراض نا چيز در 82 ميليون سال پيش در پايان، انقراض بزرگ دايناسورها، تروسورها وامونيتها حدود 50 درصد ازگونه هاي نرم تن دريايي انقراض يافتندكه علت ان احتمالا بر خورد زمين با يك ستاره يا خصوصيات اتشفشاني بوده است.	بيشتر از 65تا 98 ميليون سال پيش	دوره كرتاسه 65 تا 146 ميليون سال پيش	دوره مسوزويك عصر خزندگان 65 تا 248 ميليون سال پيش
اوج دوران دايناسورها .اولين كوروكوديلها ودايناسورهاي پردار ظهور يافتند. اولين پروانه ها، مارها، مورچه هاو زنبورها حدود 130 ميليون سال پيش ظهور يافتند.انقراض جزئي بين 120تا 144 ميليون سال پيش	كمتر از 98تا146 ميليون سال پيش
پيدايش گونه هاي وافر دايناسورها از جمله سوروپودسها. پيدايش اولين پرنده ها(اركياپتريكس). تكامل اولين گياهان گلدار . انواع سرخسها،سرخس نخلي،درخت چهل سكه،ني بوريا،درختان ميوه مخروطي،امونيتها و ترسورها .انقراض جزئي بين 160تا190 ميليون سال پيش.	دوره ژوراسيك بين 146 تا 208 ميليون سال پيش
ظهور اولين گونه هاي  دايناسورها، پستانداران و كوروكوديلها. حلزونها نرم تنان غالب هستند. انواع وافر خزندگان از جمله لاك پشتهاي ابي وخزندگان ماهي مانند.	دوره ترياسه بين 208 تا 248 ميليون سال پيش
پيدايش مگسهاي واقعي.پايان دوره ترياسه همراه با انقراض كوچكي درحدود 213 ميليون سال پيش بود. (35% از خانواده حيوانات شامل لابيرين تودونت،دوزيستان، كونودونت وتمام خزندگان دريايي به جزء خزندگان بزرگ ماهي مانند از بين رفتند) اين پديده باعث به وجود امدن انواع دايناسورها شد.
عصر دوزيستان –دوزيستان وخزندگان گونه هاي غالب وگياه باز دانه پوشش گياهي غالب بوده است. قاره ها به شكل يك ابرقاره(پنجيا) درمي ايند. فيتوپلانكتون ها وگياهان در جوزمين اكسيژن اميخته و مقدار اكسيژن جو به ميزان امروزي ان نزديك مي شود. اولين گونه هاي ساس و سوسكپيدا مي شوند. دوره پرميان با وسيعترين انقراض به پايان رسيد. بند پايان خرچنگي،50% از خانواده حيوانات، 95% از گونههاي دريايي و بسياري از درختان منقرض شدند كه علت ان احتمالا يخ بستن زمين يا حالت اتشفشاني بوده است.	دوره پرميان " عصر دوزيستان" بين248 تا 280 ميليون سال پيش		دوره پاليوزويك بين 248 تا 540 ميليون سال پيش
اولين خزندگان سرخسها و سوسكهاي حمام پيدا مي شوند.	دوره پنسيلوانيا بين 280 تا 325 ميليون سال پيش	دوره كاربونيفروس باتلاقهاي گسترده زغال
اولين حشرات بالدار	دوره مي سي سي پي بين 325 تا 360 ميليون سال پيش	جانوران ريز ريشه پاي، مرجانها،بريوزوئان، بيچيوپود،بلاستويد، بذر، سرخس، ليكوپسيدو و گياهان ديگر. بين 280 تا360 ميليون سال پيش دوزيستان رايج تر از قبل شدند.	دوره پاليوزيك بين 248 تا 540 ميليون سال قبل
ماهي ها و گياهان خشكي فراوان و متنوع شدند. اولين پروانه هاي چهار پا حدودا در پايان اين دوره پيدا مي شوند . پيدايش اولين دوزيستان ، كوسه ها، ماهي استخواني وامونويدها بسياري از بازوپايان، سواحل مرجاني وگياهان سوسني شكل ظهور يافتند. ظهور حشرات جديد. انقراض وسيع در 345 ميليون سال پيش باعث از بين رفتن 30% از خانواده حيوانات شد كه احتمالا علت ان يخ بستن زمين يا برخورد شهاب سنگ بوده است.	دوره دوونيان " عصر ماهي ها " بين 360 تا 408 ميليون سال پيش
اولين ماهي هاي ارواره دار ويونيرانيانها (مانند حشرات، صدپايان وهزار پايان) در طي دوره سيلوريان(بيشتر از 400 ميليون سال پيش) ظهور يافتند. اولين گياهان رگدار( گياهان داراي بافت هدايتگر اب) (كوكسونيا اولين نوع شناخته شده است). درياهاي ازاد در سرتا سر جهان. بازو پايان، گياهان سوسني شكل و مرجانها	دوره سيلوريان بين 408 تا 438 ميليون سال پيش
اولين گياهان روي خشكي ظهور كردند. اولين مرجانها، ماهيها ، جلبك هاي دريايي، قارچ، گراپتو ليتها، بريوزوانها، شكم پايان، صدفهاي دو تكه وخوار پوستهاي دريايي پيدا شدند. هم سطح شدن درياهاي ازاد، خنك شدن كره ويخ بستن ان وفعاليت اتشفشاني زياد. قرار داشتن قاره امريكاي جنوبي در زير درياهاي كم عمق. در پايان انقراض وسيع به علت يخ بستن كره زمين.	دوره اوردوويسيان بين 438 تا 505 ميليون سال پيش
"عصر بند پايان خرچنگي " انفجار كمبريان موجودات اتفاق مي افتد. تمام قبائل موجود گسترش مييابد. انواع نرم تنان دريايي (جانوران دريايي با پوسته معدني، حلزون صدف دار ،خار پوست ، بندپايان خرچنگي، بازو پايان، حلزونهاو گراپتوليت هاي اوليه) اولين مهره داران. اولين ماهي ها ، هواي ملايم ابر قاره را دينيا شروع به تجزيه شدن به قاره هاي كوچكتر كرد. (بدون تشابه با مناطق خشكي امروزي)	دوره كمبريان " عصر بند پايان خرچنگي " بين 500 تا 540 ميليون سال پيش
انقراض وسيع بند پايان خرچنگي و نوتيلويدها در پايان دوره كامبريان (50% از خانواده حيوانات از بين رفتند). شايد به علت عصر يخ بندان

 

 

زندگي گياهان و جانداران در دوره ونديان (جانداران رادياكارا) ظهور جانداران چند سلولي از جمله اسفنجها. وقوع يك انقراض وسيع. ادغام قاره ها به صورت ابر قاره رادينيا.	دوره ونديان بين 540 تا 600 ميليون سال پيش			پروتروزويك بين 5/2 تا 540 ميليون سال پيش
اولين زندگي چند سلولي جلبكهاي بهرگي و نرم تنان ظهور يافتند اكسيژندر دوره مياني پروتروز ويك افزايش يافت.
" زندگي باستاني" تكامل اولين اشكال زندگي-جانداران تك سلولي. جلبكهاي ابي وسبز، اركانها وباكتريها در دريا ظهور يافتند. اين اتفاق باعث ازاد شدن اكسيژن در جو شد.				اركيوزويك (اركيان) بين 5/2 تا 9/3 ميليارد سال پيش
" دوران بدون سنگ" سخت شدن پوسته هاي قاره اي و اقيانوسي زمين.				هيديان بين 9/3 تا 6/4 ميليارد سال پيش

ادامه نوشته

مرجانها

اطلاعات اولیه

عمومی‌ترین صفت جانوران که طی مراحل رشد نیز قبل از همه ظاهر می‌شود. تراز ساختمانی آنهاست. همه جانوران زندگی را از یک سلول آغاز می‌کنند و برخی از تراز بافت بالا نمی‌روند. اما بقیه آنها از این تراز می‌گذرند و بدن پیچیده‌تری می‌یابند. بدین ترتیب جانوران (متازوآ) را شامل می‌شود. همه جانوران دیگر که به شعبه یومتازوآ ، تعلق دارند، دارای اندام و دستگاه مشخص هستند. دومین صفت عمومی که بعد از تراز سازمانی در حین رشد جانوران ظاهر می‌شود، نوع تقارن آنهاست.

در ابتدا جنین همه جانوران دارای تقارن شعاعی یعنی به صورت کره‌ای توپر یا توخالی و متشکل از تعدادی سلول است. بعضی از گروههای جانوران این تقارن شعاعی را تا مرحله بلوغ حفظ می‌کنند. اما در بقیه پس از مدتی جنین تقارن دو طرفی می‌یابد و لارو و جانور بالغ حاصل از آنها نیز همین نوع تقارن را حفظ می‌کند. بر همین اساس شعبه یومتازوآ را می‌توان به دو دسته دارای تقارن شعاعی و دارای تقارن دو طرفی تقسیم بندی کرد.

شاخه کینداریا

کینداریا ، پست‌ترین جانورانی هستند که بافتهای مشخص دارند. این جانوران به صورت منفرد یا دسته جمعی زندگی می‌کنند و بر دو نوع هستند:

1. پولیپها: که دارای بدن لوله‌ای است و یک انتهای آن بسته و چسبیده است و در انتهای دیگرشان یک دهان مرکزی وجود دارد که معمولا اطراف آن را شاخکهای نرم احاطه کرده‌اند. پولیپها ساکن هستند.
   
   
2. مدوز: که به اطراف شنا می‌کند، بدنش ژلاتینی و به شکل چتر و از شاخکهایی حاشیه گذاری شده است و در برجستگی مرکزی سطح مقعد آن ، دهانی دیده می‌شود.
   
   در هر جانور یک حفره گوارشی ، چندین الیاف عضلانی و تعدادی زیادی کپسولهای کوچک نیش زننده یا نماتوسیت وجود دارد. همه کینداریا آبزی و دریایی هستند. این شاخه از سه رده هیدروزوآ، سینوزوآ و آنتوزوآ تشکیل شده است.بسیاری از شقایقها و مرجانها به رنگ روشن و بعضی از مدوزها کم رنگ و زیبا هستند و بسیاری از گونه‌های مرجان نیز درخشندگی دارند.

صفات اختصاصی شاخه کیندازیا

• تقارن شعاعی در حول دهانی - مخرجی ، تقارن دو شعاعی در بعضی از آنتوزوآ (شقایق و مرجان) ، سر ، حلقه یا بند وجود ندارد.
  
  
• بدن از دو لایه سلولی ، یک اپیدرم خارجی (اکتودرم) و یک گاسترودرم (آندودرم) تشکیل شده و میان دو لایه مذبور به مقدار کم یا زیاد.
  
  
• اسکلت آهکی یا شاخی است. الیاف عضلانی در اپتیلیا (Epithelia) دیده می‌شود.
  
  
• دهان از شاخکهای نرم احاطه شده و به یک حفره هاضمه کیسه مانند به نام انترون (Entron) متصل می‌شود. انترون ممکن است منشعب یا به وسیله دیواره‌هایی تقسیم بندی شده است، مقعد وجود ندارد.
  
  
• خون و اندامهای تنفسی و ورانش دیده نمی‌شود.
  
  
• شبکه منتشری از سلولهای عصبی در دیواره بدن که فاقد سیستم عصبی مرکزی است. بعضی ازآنها دارای لکه چشمی هستند.
  
  
• تکثیر معمولا بوسیله تناوب تولید مثل انجام می‌گیرد، یعنی با جوانه زدن غیر جنسی در مرحله چسبیده یا پولیپ و تکثیر جنسی بوسیله گامتها در مرحله آزاد یا مدوز ، یک جنسی یا دو جنسی ، بعضی دارای غدد تناسلی ساده ولی بدون مجاری جنسی هستند.

رده آنتوزوآ

آنتوزوآ ، پلیپهای دریایی به شکل گل هستند و به اندازه‌های کوچک یا بزرگ یافت می‌شوند. بافت و تریکب آنها نسبتا محکم است و به علت وضع مری و دیواره‌های داخلی آن به تقارن دو شعاعی ، تمایل دارند. همگی به شکل پولیپ هستند که معمولا بر روی تخته سنگها ثابت می‌باشند و هیچ نوع تغییر محل نمی‌دهند. گاهی جدا و منفرد زندگی می‌کنند ولی غالبا کلنی‌های بزرگ درست می‌کنند. این جانوران در آبهای گرم سطحی فراوان هستند ولی بعضی در آنها در دریاهای قطبی ساکن هستند و گونه‌های مختلف از خطوط جزر و مد تا اعماق 5300 متری یافت می‌شوند.

معمولا سلولهای جنسی نر و ماده در بدن افراد مختلف بوجود می‌آیند و در عده‌ای عمل لقاح در حفره گوارش ماده صورت می‌گیرد و مراحل اولیه نمو در این حفره‌ها ، آغاز میشود. از حفره مزبور لاروی به نام پلانو خارج می‌شود و رویان از این به بعد به حالت مجتمع به سر می‌برند، شروع به جوانه ‌زدن می‌کند . بنابرین در اثر جوانه زدن به وجود می‌آید و افراد کلنی بوسیله لوله باریکی به هم مربوط می‌شوند، این رده شامل شقایق دریایی ، مرجان و ... است.

خصوصیت مرجانها

مرجانها ، سازندگان اصلی تشکیلات یا جزیره‌های کوچک دریایی و توده‌های سختی بوجود می‌آورند که قادر به مقاومت در برابر امواج کوبنده دریاها هستند. بسیاری از جانوران در میان مرجانها به سر می‌برند و در سلولهای بعضی از مرجانهای سطحی آب ، جلبکهای قهوه‌ای وجود دارد. اجزای مرجان عبارت از یک پلیپ شقایق مانند کوچکی است که دارای شاخکهای کوتاه و عضلات مختصر است و فاقد صفحه پایی می‌باشد و در یک جام سنگی ، زندگی می‌کند و تیغه‌های شعاعی جانور در کف آن قرار دارد.

تولید مثل این پولیپها به صورت کلنیهای متراکم ، مرجانهای آهکی و تشکیلات مرجانی تولید می‌کنند. این جانوران به آبهای تا 20 درجه سانتیگراد یا گرمتر احتیاج دارند و از سطح تا اعماق 37 متر ، میان 28 درجه شمالی و 28 درجه جنوبی به سر می‌برند. در اطراف فلوریدا و هند غربی و دریای مرجان هاوایی و فلیپین تا استرالیا و آفریقای شرقی فراوان هستند. تعدادی از مرجانهای سنگی مانند فونژیا (fungia) و ... منفرد هستند و بعضی از اینها تا اعماق 7650 متری یافت می‌شوند.

از تشکیلات مرجانی اشکال زیر بوجود می‌آید

• رشته‌های ساحلی که از ساحل تا مسافتی به طرف دریا کشیده می‌شود.
  
  
• رشته‌هایی که بوسیله آبگیرها یا مردابهای با وسعت و عمق معین از ساحل مجزا می‌شوند.
  
  
• آتول یا جزیره‌های دایره‌ای که دو آبگیر یا مردابی را فرا می‌گیرند.

اصل و منشا تشکیلات مرجانی

درباره اصل و منشا تشکیلات مرجانی ، تئوریهای مختلفی وجود دارد. داروین ، چنین استنباط کرد که رشته ابتدا روی یک ساحل شیبدار به وجود آمده پس از فرو رفتن ساحل در آب به یک رشته ساحلی تبدیل می‌شود و هنگامی که خشکی کاملا در آب فرو می‌رود. به صورت یک آتول در می‌آید. "تئوری دالی" فرض می‌کند که پس رفتن (عقب رفتن) آب در عصر یخبندان و به وجود آمدن پوششهای بزرگ یخ ، دریا را تا حدود 65 متر از سطح فعلی پایینتر برد.

پس زمینهای برجسته‌ای در نتیجه تاثیر امواج بریده و جدا شد. بعدا با افزایش درجه حرارت مرجانها شروع به رشد و نمو ساختمان کردند و به موازات ذوب شدن یخها به تدریج در سطح دریاها ، بالا آمدند. تشکیلات مرجانی فعلی سالیانه از 200 - 5 میلیمتر ، رشد می‌کنند، از این قرار ، تمام تشکیلات مرجانی موجود تقریبا در ظرف ده هزار تا 30 هزار سال ، رشد و تکامل یافته‌اند.

دو نمونه از مرجانها

مرجان شاخ گوزنی

در شرایط مناسب این مرجان شاخه‌ای شکل می‌تواند در هر سال 10 سانتیمتر (10 اینچ) رشد کند که سریعترین رشد بین گونه‌های این جانور است . مرجانهای شاخ گوزنی در آبهای کم عمق زندگی می‌کنند و نوک شاخهای آنها در مسیر جریان موجها قرار می‌گیرند . این مرجان هم مثل دیگر مرجانهای شاخه‌ای شکل ٬ دو گونه پولیپ دارد . یکی بخش اصلی هر شاخه را تشکیل می‌دهد و دیگری به عنوان شاخه‌ کوچک از کنار شاخه‌ کوچک درمی‌آید.

مرجان مغزی شکل

بیشتر مرجانها از تعداد خیلی زیادی پولیپهای جدا از هم تشکیل می‌شوند. هر کدام از این پولیپها حلقه‌ای از شاخکهای مخصوص خود دارند. پولیپهای این مرجانها به شکل خطوط مارپیچ بلند به همدیگر متصل شده‌اند. هر چند که هر پولیپ مرجان مغزی شکل دهان مخصوص خود دارد اما شاخکهای و پولیپ کناری او مشترک است. مرجانهای مغزی شکل به آهستگی رشد می‌کنند و می‌توانند در مقابل امواج کوبنده مقاومت کنند.

ادامه نوشته

طلا

مقاله : سهم اندك ايران در بازار جهاني طلا سه شنبه 21 مهر 1383  - همشهري نويسنده : ليلا موسوي زاده در روز هفتم مهرماه مراسم افتتاحيه انجمن صنفي كارفرمايان صنعت طلا و جواهر و نقره تهران با هدف تقويت مباني نظام انجمن و همكاري بين سازمان ها و اعضا با حضور مقامات كشوري و اعضاي اين گروه برگزار شد. با مداركي كه در حال حاضر وجود دارد سابقه اين هنر در ايران بيش از هفت هزار سال بوده است. اما اين هنر در طول تاريخ دچار نوسانات زيادي شده و در حال حاضر در جايگاه واقعي خود قرار ندارد. با وجود پيشينه و هنرمنداني كه در كشور وجود دارد يران بايد حرف اول را در اين صنعت در دنيا بزند و صادرات بيشتري نسبت به واردات داشته باشد. اما در حال حاضر اكثر كارهاي سطح بالا موجود در كشور وارداتي هستند. با وجود اين كه در موزه ها، طلا و جواهراتي وجود دارد كه متعلق به تمدن هاي خيلي قديمي است، تنها به عنوان سمبل از آنها نگهداري مي شود. امروزه با وجود پيشرفت تكنولوژي بايد كيفيت و بالا بردن سطح اين هنر و صنعت فكر كرد. مهرداد جلالي پور مدير سازمان صنايع صادرات و تجارت توسعه پايدار صادرات طلا و جواهر را از مهم ترين اهداف اين سازمان ذكر كرد. با توجه به افزايش صادرات اين فرايند و جهاني شدن صنعت طلا و جواهر مؤسسات خدماتي بايد هرگونه مانعي را از راه بردارند. نظير بالا نبودن هزينه ها، سرمايه گذاري ثابت، عدم تأثير نوسانات نرخ ارز و... در حال حاضر اغلب كشورهاي دنيا كه قدمتي بسيار كمتر از كشور ايران در اين صنعت دارند حرفهايي براي گفتن دارند و به پيشرفتهاي بسياري دست پيدا كردند، تايلند، تركيه، كره جنوبي كه تا چند سال قبل از وارد كننده ها بودند امروزه سهم بزرگي در توليد و واردات طلا و جواهر دارند، اما سهم كشور ايران با قدمت چند هزار ساله نسبت به اين كشورها در بازار جهاني بسيار ناچيز است. از تدابيري كه براي صادر كننده ها در نظر گرفته اعتلاي تسهيلات بانكي براي خدمات، اعتلاي اعتبارات براي كشورهاي خريدار، كاهش متقابل تعرفه ها بين ايران و ساير كشورها است كه توسط وزارت بازرگاني صورت مي گيرد. همچنين ايجاد شرايط لازم براي شركتهاي بزرگ صادر كننده به منظور افزايش صادرات، لغو قوانين ضدصادرات و معاف بودن از اخذ مجوز براي واردات و صادرات از برنامه ديگر وزارت بازرگاني است. سهم كوچك ايران در بازار جهاني طلا حجم تجارت جهاني طلا و جواهر در دنيا ۳۰۰ ميليارد دلار است كه بعد از نفت و مواد مخدر بزرگترين حجم بازار جهان در گرو تبادل طلا و جواهر است. سهم ايران از اين بازار يك ده هزارم درصد است. آمار صادرات طلا و جواهر در سال ۱۳۸۱ يك و نيم ميليون دلار بوده كه در سال ۸۳ اين آمار به ۷/۲۸ ميليون دلار رسيده است. يعني اگر به صورت تقريبي صادرات را ۳۰ ميليون دلار در نظر بگيريم، براي كشوري كه يك ميليون و ششصد و چهل كيلومتر وسعت دارد با انواع كاني هاي معدني و ذخاير مختلف، نيروي انساني و قدمت تاريخي اين آمار بسيار ناچيز است. در حال حاضر با وجود اين كه بيش از ۸۰ درصد از سنگ هاي قيمتي و معادن در كشورهاي آسيايي و آفريقايي است، اساس و تعيين اصول اصلي طلا و جواهر در دست كشورهاي كوچكي نظير بلژيك و ايتاليا است. در آسيا؛هند با اين كه بيش از ۱۲ ميليارد دلار صادرات دارد يا تايلند كه ۵/۲ ميليارد دلار سهمش از صادرات است نقش جدي در صادرات كل دنيا برعهده ندارند. مهندس طاهرنژاد رئيس سازمان صنايع دستي عدم مقررات لازم و امكانات را از مهم ترين دلايل عقب ماندگي ايران عنوان كرد. اين امر باعث مي شود افرادي كه در اين زمينه تجربه و امكانات دارند به دليل محدوديتهاي قانوني و برخي مقررات براي سرمايه گذاري به كشورهاي ديگر بروند. در حال حاضر بيش از ۴ ميليون جوان فارغ التحصيل جوياي كار داريم كه با وجود بستر مناسب مي توانند در اين صنعت مشغول به كار شوند. اصلاح قانون و ايجاد امنيت اصلاح قانون و مقررات در حوزه تبادل طلا و جواهر و ايجاد امنيت براي برقراري نمايشگاه طلا و جواهر از مهم ترين كارهايي است كه بايد صورت گيرد. تا به حال چند بار قرار بوده تا نمايشگاه طلا و جواهر در ايران برگزار شود اما سازمان توسعه و تجارت به دليل مشكلات امنيتي اين كار را به تعويق انداخته است. از اهداف آينده وزارت صنايع و معادن اختصاص دادن يك برج در محدوده ميدان ونك براي ايجاد شهرك طلا و جواهر است. كه در اين ساختمان ساير امكانات نظير بانك، بيمه و مراكز خدماتي وجود خواهد داشت. يكي از مشكلاتي كه در توليد طلا و جواهر وجود دارد آلودگي زيست محيطي است كه پردازش طلا و جواهر در محيط به وجود مي آيد كه در حال حاضر مسئولين محيط زيست صنايع دستي در حال مذاكره براي حل اين مشكل هستند تا امنيت و بهداشت رعايت شود. ضرورت انجمن صنفي دنياي امروزه با گذشته بسيار متفاوت شده و تغييرات خيلي سريع رخ مي دهد. نهادهاي دولتي بايد پاسخگوي صنعتگران، توليدكنندگان و كارآفرينان باشند. مقررات نبايد در دولت يا قوه مقننه پشت درهاي بسته تعيين شود، بلكه كارگر، كارفرما و كارآفرين بايد در تعيين قانون با ساير مراكز مشاركت داشته باشند. كارگران بايد بتوانند از حقوق صنفي خودشان در مجامع دولتي و قوه مقننه دفاع كنند. براي اين كار مشاركت اعضاي هر صنف بسيار ضروري است تا نظرات خود را در رابطه با كار و صنعتي كه در آن فعال هستند بيان كنند. دكتر سپهري معاونت وزير كار اهداف و برنامه هاي وزارت كار را ارائه خدمات مشاوره اي، آموزشي، پتروشيمي و فني عنوان كرد. بسياري ازاعضا و توليد كنندگان از قوانين كار، توليد، صنعت و ماليات اطلاع چنداني ندارند، انجمن صنفي مي تواند با تكيه بر فناوري اطلاعات آموزش هايي را از طريق اينترنت به اعضا بدهد و از اين طريق تبادل اطلاعات صورت گيرد. انجمن صنفي مي تواند مشاوره حقوقي به اعضا بدهد تا حقوق صنعت خود را بشناسد و اگر اختلالاتي وجود داشته باشد در خود انجمن صنفي از طريق مذاكره برطرف شود. نقش طلا و جواهر در اقتصاد خانواده طلا و جواهر در ايران همواره علاوه بر نقش تزئيني جنبه سرمايه گذاري داشته است. اكثر مردم طلا و جواهر را هم به صورت زينتي و هم به لحاظ اندوخته تهيه مي كنند. يعني طلا را هر زمان كه بخواهيم مي توانيم به پول رايج كشور تبديل كنيم. در زمانهايي كه هنوز پول رايج در كشور وجود نداشت طلا به عنوان پول بين مردم رد و بدل مي شد. اين نگرش همچنان در ايران وجود دارد و هنوز مردم به عنوان سرمايه گذاري طلا و جواهر را به عنوان گزينه هاي اول انتخاب مي كنند، يعني پس از خريد اگر احتياج باشد آن را تبديل به پول مي كنند و در غير اين صورت آن را به عنوان پس انداز نگه مي دارند. با توجه به اين ويژگي ها در شرايط كنوني ما نياز داريم تا با ساير كشورهايي كه در اين صنعت پيشرفت كرده اند هماهنگ شويم و علت هاي عقب ماندگي خود را در اين هنر و صنعت پيدا كنيم. به عنوان مثال كشور تركيه كه تا ۱۰ سال پيش كارها و محصولات دست دوم را از ايران تهيه مي كرد،امروزه بسيار پيشرفته تر از كشور ما شده است و هر ساله چندين نمايشگاه تخصصي برگزار مي كند. آنها خودشان را با شرايط موجود وفق داده اند، ارزش اين صنعت را فهميده و براي كساني كه در اين صنعت فعال هستند امكانات لازم را فراهم كرده اند. كشورهايي كه در صنعت طلا و جواهر رشد كرده اند تعرفه هاي دست و پاگير وارداتي و صادراتي از ميان برداشته اند، اين امر باعث رشد و حركت صنعتگران و توليد كنندگان شده است. فرهنگ سازي اولين و مهم ترين حركت در صنف طلا و جواهر است ،اكثر اعضاي اين حرفه فرهنگ و ادبيات درخواست هاي خود را نمي دانند. در تمام دنيا امنيت شغلي و حرفه اي براي اين صنعت لحاظ شده و نگاه ويژه اي به آن دارند. در ايران مسئولان وزارت بازرگاني، صنايع معادن هنوز به اين نتيجه نرسيده اند كه صنعت طلا و جواهر قوانين خاص خود را مي خواهد. محسن موحدي دبير مجله طلا و جواهر مي گويد: ديگر زماني براي آزمون و خطا باقي نمانده حضور كمرنگ ما در صحنه جهاني به نفع رقبا است. قراردادهاي WTO امضا مي شود، آيا ما در مقابل كشورهايي كه تا چند سال پيش جايگاهي در اين صنعت نداشتند حرفي براي گفتن داريم. به هر حال در اكثر نقاط جهان آموزش رشته هاي مختلف در اين زمينه به صورت حرفه اي در مقاطع دانشگاهي و صورت آكادميك وجود دارد، اما در ايران تعداد زيادي از دوستداران اين هنر و صنعت از جمله افرادي كه رشته كار و دانش و يا آموزشهاي فني و حرفه اي تحصيل كرده اند و جوياي ترقي و ارتقاي سطح دانسته هاي علمي و فني هستند با درهاي بسته مواجه مي شوند. اكثر آنها بايد به دنبال كار در كارگاه هاي معمولي باشند و يا تغيير شغل بدهند.

زلزله و سیل

مقدمه

هر ساله بلایای طبیعی همانند زلزله، سیل، طوفان و آتش سوزی قسمتهای مختلفی از جهان را گرفتار میکند. چنین بلایای طبیعی علاوه بر آسیبهای مستقیم جانی و مالی، با برجای گذاشتن مقادیر بسیار زیادی از آوار در محلهای حادثه دیده باعث آلودگی محیط زیست و در برخی موارد سد شدن جریان زندگی در مکانهای حادثه دیده می شوند. کشور ما ایران، یک کشور حادثه خیز میباشد که بسیاری از بلایای طبیعی در آن بوقوع می پیوندد که نادیده گرفتن مسائل مربوط به از بین بردن آثار و زباله های باقیمانده در آن، شرایط زندگی را برای ساکنان دشوار می سازد. بلایای مختلف آوارهای مختلفی برجای می گذارند که محل وقوع حادثه نیز تاثیر بسیاری در نوع مواد پسماند دارد. در مقاله حاضر پس از بررسی انواع بلایای طبیعی و نوع آوار آنها به مسئله آوار زلزله و پاکسازی محل پس از زلزله و دپو کردن مواد زاید پرداخته میشود.

 

بلایای طبیعی و نوع آوار

آواربرداری و حذف آن از محل حادثه دیده یکی از مهمترین اجزاء در عملیات نجات و بازسازی می باشد. بسیاری از آثار باقیمانده از بلایای طبیعی خطرناک نیستند. خاک، مصالح ساختمانی، زباله های سبز همانند درختان و بوته ها، حجم بسیار زیادی از آوار را تشکیل می دهند که بسیاری از آنها قابل بازیافت می باشند. مواد باقیمانده از طوفانها، زلزله ها، گردبادها، سیل و آتشسوزی در چند زیر مجموعه قابل تقسیم می باشد (جدول 1).

 

جدول 1: طبقه بندی مواد باقیمانده از بلایا

	ساختمانهای آسیب دیده	رسوبات (ناشی از زمین لغزش)	زباله های سبز	دارایی ها شخصی	خاکستر و چوب سوخته
زلزله	دارد	دارد	دارد	دارد	دارد
سیل	دارد	دارد	دارد	دارد
آتش سوزی	دارد			دارد	دارد
گردباد	دارد		دارد	دارد
طوفانهای دریایی	دارد	دارد	دارد	دارد

 

شناخت آوار زلزله

زلزله ایجاد کننده امواج لرزه ای بوده و باعث جابجائی زمین در طول گسلها می گردد. این امواج لرزه ای عامل ویرانی ساختمانها و پلها در منطقه ای محدود و آسیب رسیدن به ساختمانها و سایر سازه های دورتر می باشند. آسیبهای جانبی ناشی از آتشسوزی، انفجار و آبگرفتگی های محدود ناشی از شکستگی لوله های آب میتواند افزایش دهنده مقادیر نخاله  بوجود آمده باشد. آوار زلزله شامل مصالح ساختمانی، وسایل شخصی افراد و رسوبات ناشی از زمین لغزش می باشد. برای مثال جمع آوری و مدیریت بقایای بجامانده از زلزله نورتریچ (ژانویه 1994) در شهر لوس آنجلس تا مدتها ادامه یافت و مقدار آوار و نخاله  در پایان ماه جولای 1995 به 3 میلیون تن رسید. در طی 3 ماه عملیات نخاله برداری، مقامات شهر تصمیم به تلاش در جهت بازیافت نخاله ها در جهت صرفه جویی در ظرفیت باقیمانده دپو ها گرفتند. بسیاری از زباله ها مربوط به آوارهای ساختمانی بود که قابل بازیافت توسط شرکتهای محلی بودند. ساختمانهای مختلف انواع مختلفی از آوار را به وجود می آورند که بصورت مختصر در زیر به بررسی آنها می پردازیم:

ساختمانهای چوبی و بنایی غیر مسلح: اینگونه ساختمانها معمولا از سایر سازه ها کوچکتر بوده و مصدومان در این ساختمانها اغلب با استفاده از ابزار دستی قابل نجات و رهایی هستند. قطعات چوبی و دیوارهای بنایی قابل خرد شدن به قطعات کوچکتر و قابل حمل می باشد. لذا در اینگونه آواربرداری نیازی به ماشین آلات سنگین نیست و افراد تیم نجات با استفاده از ابزار دستی خود می توانند به نجات افراد در زیر آوار مانده بپردازند.

ساختمانهای بتنی: یک مد خرابی معمول در سازه های بتنی بهنگام زلزله، فروافتادن دال کف، تقریبا بدون شکست، بر روی کف زیرین خود میباشد. در این نوع خرابی که تحت عنوان "پن کیک" از آن یاد میشود، دالهای کف فروافتاده از دسترسی و رهایی مصدومان جلوگیری می کند و لذا مشکلات زیادی را بخصوص درصورتی که موقعیت و وضعیت قربانی نامعلوم باشد ایجاد می نماید. دال بتنی هر طبقه به ابعاد 30 متر در 30 متر و به ضخامت 10 سانتیمتر وزنی بالغ بر 250 تن دارد که از ظرفیت جرثقیلهای معمول فراتر است. لذا باید این دالهای بتنی به قطعات کوچکتر بریده شوند تا قابل حمل و جابجائی بوسیله جرثقیلهای عادی شوند.

سازه های فولادی: ساختمانهای فولادی یک طبقه معمولا دارای مقاطع فولادی کوچکی هستند که با استفاده از اره های دستی و یا برقی قابل نفوذ می باشد. حتی در ساختمانهای سنگین صنعتی نیز از این روش می توان برای بریدن قطعات سنگین به تکه های قابل حمل استفاده نمود. جک و یا کیسه های هوا نیز برای ایجاد فضای دسترسی به مصدومان قابل استفاده می باشد. سازه های چند طبقه فولادی در داشتن دالهای بتنی به عنوان اعضای سقف مانند سازه های بتنی می باشد. قسمت زیادی از آوار سنگین در ساختمانهای فولادی بدلیل تفاوت در سختی بین قابهای فولادی و دیوارهای آجری، با ریزش دیوارها حاصل می گردد. پنلهای پیش ساخته بتنی معمولا سخت ترین نوع آوار را ایجاد می کنند چرا که معمولا به هنگام افتادن تکه تکه نشده و بصورت قطعات بزرگی باقی می ماند.

پس از وقوع زلزله، بدلیل گرفتار شدن بسیاری از افراد در زیر آوار، نیاز به جابجایی سریع آوار به منظور کمک رسانی به افراد مانده در زیر آوار می باشد، از سوی دیگر پس از پایان عملیات جستجو و نجات مرحله پاکسازی و آماده سازی محل حادثه دیده برای ادامه فعالیتهای انسانی آغاز می گردد. بدلیل متفاوت بودن ماهیت این دو نوع آوار بردای مدیریت این بخشها نیز نیاز به مهارتهای مختلفی دارد و از دو منظر می توان آواربرداری پس از زلزله را مورد بررسی قرار داد: آواربرداری کوتاه مدت (امدادی) و آواربرداری بلند مدت (پاکسازی).

 

شکل 1: نمونه ای از خرابی ساختمان بصورت پن کیک در زلزله 1999 ایزمیت

شکل 2: آوار بصورت "پن کیک" – زلزله 1999 ایزمیت

 

آوار برداری کوتاه مدت

           آنچه که در آوار برداری کوتاه مدت از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد سرعت عمل و دقت در آوار برداری است. سرعت مقوله مهم در عملیات جستجو و نجات است چرا که با توجه به جدول 2، از 24 ساعت اولیه پس از زلزله به عنوان زمان طلایی در نجات یاد می شود.

 

جدول 2: احتمال زنده ماندن به نسبت زمان زیر آوار ماندن [1]

زمان زیر آوار ماندن	درصد زنده ماندن
30 دقیقه	99.3 %
یک روز	81 %
دو روز	53.7 %
سه روز	36.7 %
چهار روز	19 %
پنج روز	7.4 %

بحث آواربرداری کوتاه مدت، از زیر مجموعه های مدیریت بحران بشمار می رود و نیاز به تخصص و آشنایی کافی به انواع آوار، نحوه امداد رسانی و جستجو دارد. آنچه امر آوار برداری را مشکل می کند، وجود آوار سنگین و مواد حجیم است که به سادگی قابل جابجایی بوسیله اعضای تیم نجات بدون استفاده از ابزار مکانیکی نمی باشد. برای مثال یک نمونه از آوار سنگین ممکن است یک دال بتنی به ابعاد 3 متر در 3 متر و ضخامت 15 سانتیمتر با وزن تقریبی 3 الی 4 تن می باشد. حجم و وزن زیاد باعث میشود که بدون استفاده از ماشین آلات امکان نجات وجود نداشته باشد. دالهای سقف و کف، قطعات بزرگ بتن مسلح و قطعات بتن پیش ساخته بعنوان آوار سنگین بشمار می روند.

 

آوار برداری بلند مدت

در آواربرداری بلندمدت که مربوط به مرحله پاک سازی محل حادثه دیده می باشد، ماشین آلات سنگین از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشند. در این مرحله شرایط بحران برطرف گردیده و باید در مسئله پاکسازی به بازدهی و بهره وری توجه خاصی شود. برای شهرهای بزرگ جهان مانند ونکوئر از هم اکنون برای مرحله پاکسازی برنامه مدونی آماده گردیده و تمهیدات ویژه ای برای مرحله بازیافت ضایعات حاصل از زلزله تهیه گردیده است. برای مثال با جداسازی و آسیاب کردن آوار ساختمانی می توان مصالح مورد نیاز برای زیرسازی جاده ها را تهیه نمود[4]. بدلیل اهمیت آواربرداری بلندمدت و مرحله پاکسازی، در مقاله ای جداگانه به این موضوع پرداخته خواهد شد.

استفاده از ماشین آلات در آوار برداری کوتاه مدت

نقش ماشین آلات در آواربرداری پس از زلزله با توجه به نوع آوارهای ایجاد شده تعیین می شود و برای انواع مختلف آوار ابزار متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. البته باید توجه نمود که در مرحله امداد رسانی (آواربرداری کوتاه مدت) با وجود اهمیت مقوله سرعت، معمولا استفاده از ماشین آلات سنگین بدلایل زیر توصیه نمی شود:

1.   عدم دقت کافی

2.  امکان آسیب رسیدن به افرادی که زیر آوار مانده اند بدلیل سنگینی ماشین آلات

3.  عدم امکان شنیده شدن صدای قربانیان زیر آوار به دلیل صدای ناشی از کارکرد ماشین آلات

با وجود مشکلات فوق استفاده از ماشین آلات در برخی موارد امری ضروری است، مخصوصا در زلزله های شهری که بیشتر ساختمانها بصورت بتنی و فولادی بوده و بدلیل ایجاد آوارهای سنگین نیاز به ماشین آلات برای جابجائی آوار سنگین وجود دارد. جرثقیل بهترین وسیله در آواربرداری های شهری است و در مرحله بعد بیل مکانیکی برای انجام خاکبرداریهای محدود مورد استفاده قرار می گیرد این درحالی است که استفاده از لودر در آوار برداری بهیچ عنوان توصیه نمی شود. با وجود این اغلب توصیه می شود که تا پنج روز بعد از وقوع زلزله از انتقال ماشین آلات سنگین به محل حادثه دیده جلوگیری شود و در صورتی که نیاز به کارکرد ماشین آلات غیر قابل انکار باشد، باید بهنگام کارکرد ماشین آلات از زمانهای سکوت ( بمنظور شنیدن صدای احتمالی قربانیان ) استفاده شود.

ابزار جدیدی که در عملیات امداد و نجات استفاده میشود جکهای دستی و کیسه های هوا برای ایجاد فضای لازم بمنظور خارج کردن افراد حبس شده در زیر آوار است.

در ضمن بهنگام عملیات جستجو و نجات باید به این نکته توجه نمود که آوار یک توده سه بعدی است و از هر شش وجه آن میتوان وارد عمل شد. بطور سنتی در کشور ما خاکبرداری از بالا و جوانب مرسوم بوده و از توجه به ابعاد دیگر مانند نقب زدن از پایین غفلت میشود (شکل 3).

شکل 3: دسترسی به زیر آوار از طریق حفر نقب

خلاصه و نتیجه گیری

ایران، یک کشور زلزله خیز بوده و هر از چندی شاهد حوادث ناگواری در گوشه و کنار کشور هستیم. ولی آنچه که باید بدان توجه نمود این است که تا بحال در کشور ما زلزله شهری بوقوع نپیوسته و تقریبا تمام زلزله های کشور در مناطق روستایی و یا با بافت قدیمی بوده اند ( زلزله های طبس، آوج، بم ... ) این بدان معنی است که ما تابحال با آواربرداری ساختمانهای بنایی مواجه بوده ایم ولی آنچه که مشهود است آواربرداری شهری تفاوت چشم گیری با آواربرداری های بعمل آمده در کشور دارد. در یک زلزله شهری نمیتوان یک دال بتنی مسلح را با لودر جابجا کرد و یا نمیتوان تلی از تیرآهن را با آن بلند نمود و مصدومان احتمالی را از زیر آوار نجات داد. در آواربرداریهای شهری جرثقیلها نقش اصلی را در آواربرداری بر عهده دارند. از سوی دیگر همواره شاهد بوده ایم که بلافاصله بعد از زلزله آمار لودرهای ارسال شده به مناطق زلزله زده در صدر اخبار می باشد درحالی که لودر مرگبارترین وسیله در عملیات امداد و نجات بشمار می رود. آواربرداری یک عملیات کاملا مهندسی بوده و نیاز به تجربه و دید علمی دارد لذا از هم اکنون باید در تربیت افراد متخصص در امر آوار برداری علمی اقدامات عملی صورت بگیرد.

 

مطالعه و بررسی علل وقوع سیل در استان گلستان

بارش نسبتا شدید در روز 20 مرداد 1380 در نواحی جنوب شرقی دریای خزر منجر به رخداد سیلی گشت که تقریبا طی قرن گذشته وقوع آن در کشور ایران بی سابقه بوده است . وسعت تخریبی سیل مذکور در مناطق شهری و روستائی به حدود 5000 کیلومتر مربع رسید . همچنین طبق آمار بین المللی صادر شده منفهی به اوت 2001 تلفات انسانی این سیل در سال مذکور در دنیا مرتبه اول را داشته است . در نهایت می توان گفت که این سیل بلای انسانی بوده است تا بلای طبیعی . ویژگیهای این سیل را می توان به عوامل 1 ـ شرایط جوی 2 ـ توپوگرافی 3 ـ فعالیت بشری بویژه تخریب جنگلها خلاصه نمود .
مقایسه سیل گلستان با سیلهای به وقوع پیوسته در جهان در آن سال نشان می دهد که خسارت مستقیم این سیل از نظر تلفات انسانی مقام اول ( بیش از 243 نفر کشته و بیش از 190 نفر مفقود الاثر ) و از لحاظ خسارت مالی ( بیش از 618 میلیارد ريال ) مقام پانزده هم را به خود اختصاص داده است . این سیل از طریق تحلیل نقشه های همدیدی مسئله وقوع از دیدگاه هواشناسی مورد بررسی قرار گرفته و سچس با استفاده از تصاویر ماهواره ای و پردازش برروی آنها در نواحی آسیب پذیر تحلیل شده است .

دلایل ایجاد سیل بنیانکن :
اصولا جریان سطحی آب از ریزشهای جوی زمانیکه از حد مشخصی بیشتر شود ، سیل بوجود می آید . وقوع سیل در هر منطقه تابع عوامل مختلفی است که مهمترین آنها را می توان به صورت زیر دسته بندی نمود :
عوامل جوی : ناپایداریهای شدسد جوی و بارش باران شدید و مداوم ، ذوب ناگهانی برف و ....
عوامل فیزیکی : انواع اراضی و خاک ، شیب زیاد ، فرسایش و ...
عوامل انسانساز : بهره برداریهای نامناسب از اراضی ، تخریب جنگلها و تبدیل آنها به مراتع و زمین های کشاورزی ، احداث جاده ها ، مناطق مسکونی در شرایط نامناسب ، مکان یابی نامناسب جهت ساخت آبگیرها و سدها تجاور به حریم رودخانه ها ، عدم لایروبی به موقع رودهای فصلی و دائمی .
تحلیل نقشه های همدیدی سیل مرداد 1380 در استان گلستان . بررسی نقشه زمین در روز 20 مرداد نشان دهنده حاکمیت کم فشار حرارتی ( زبانه 1000 میلی باری ) در نواحی مرکزی و شمال غرب کشور می باشد . خط هم فشار 1005 میلی باری در دامنه جنوبی البرز مستقر می باشد . سلول پر فشار 1016 میلی باری در عرض جنوبی دریای خزر بسته شده است ، همچنین نقشه 500میلی باری در همین تاریخ نشاندهنده حاکمیت زبانه جنب حاره ای در نواحی مرکزی و جنوبی کشور می باشد. خط ناوه کج شده از شمال دریاچه آرال به سمت جنوب دریای خزر کشیده شده است . خط همرهای 10- سیلسیوس در امتداد البرز و سلول 15- بر روی دریاچه آرال بسته شده است . در نقشه های 200میلی باری از دریاچه آرال تا جنوب دریای خزر منطقه جت با حداکثرسرعت باد 65 نات مشاهده می شود. بنابراین جنوب شرق دریای خزر متاثر از فعالیت جبهه سرد می باشد.
با توجه به بررسی های علمی ذکر شده شدت بارش در ابتدا در پارک ملی گلستان درحدود (50 الی 70) میلیمتر در ساعت تخمین زده شده است . و بعد از 12 ساعت مجموع بارش در مناطق مرتفع استان در حدود 150 میلی متر اندازه گیری شده است . ( میزان بارش گزارش شده از دستگاه ترخیلی 153 میلی متر بوده است ) .
نتایج حاصل از بررسی ها نشان می دهد که سیل گلستان مرداد 1380 در وضعیت خاصی که ناشی از حاکمیت شرایط همدیدی مساعد در سواحل شمالی کشور بود . وجود کم فشارحرارتی و هوای گرم طی چند روز قبل از وقوع سیل در منطقه همراه با رطوبت باران از یکسو و نفوذ پرفشار سرد از عرضهای شمالی به عرض جنوبی دریای خزر از سوی دیگر، باعث فعالیت شدید سیستم جبهه ای شده است .
با توجه به اینکه این نوع پدیده ها ممکن است مجددا تکرار شوند و منجر به خسارات گسترده تری در منطقه شود نیاز است به منظور کاهش خسارات سیل در این ناحیه تمهیدات ذیل اتخاذ گردد:
ـ مدیریت صحیح و یکپارچه حوزه آبریز از جمله حفاظت از پوشش گیاهی ، ایجاد مناطق جنگلی در نواحی تخریب شده و حفاظت از مراتع
ـ ساخت و سازها در منطقه از جمله مناطق مسکونی ، پس ها – سدها و ... بر مبنای شرایط فیزیکی و استانداردهای اینگونه مناطق انجام پذیرد .
- مدیریت و تجهیز دستگاههای اندازه گیری به منظور شناخت از قانونمندیهای حاکم بر منطقه نیاز است تکمیل شود. این اندازه گیری ها شامل آب و هوا – خاک – پوشش گیاهی ، جنگل ، مرتع و ... خواهد بود.
- ضد آب نمودن سازه ها به منظور کاهش خسارات فرسایشی .
- آموزش مناسب عمومی و تخصصی به منظور ارتقا سطح دانش افراد بومی جهت کاهش خسارات جانی و مالی
« سیل گلستان هرنه قدر گویجی بولسه دا بارزادمزی آلدی ، گویا صبرمزی آلمادی »

ادامه نوشته

دانشنامه

سن زمین:در طول تاریخ،انسان همواره کوشیده است سن زمین را تعیین کند.در قرن17،یک

کشیش بلند پایه با محاسبه طول عمر انسانها در انجیل تا آدم و حوا سن زمین را معین نمود.در قرن 19

،دانشمندان با مطالعه سنگها پی بردند که زمین حداقل چندین میلیون سال عمر دارد.با پیشرفت

دانش،روشهای دقیقتری برای تعیین تاریخ سنگها و طول عمر آنها به دست آمد.دانشمندان تاریخ سنگها

را با اندازه گیری عناصر رادیواکتیو موجود درآنها می توان تعیین کردند.دانشمندان معتقدند سن زمین

حدود 4600 میلیون سال است.

 

فسیل چیست:در شرایطی، گیاهان و حیوانات مرده در زیر خاک دفن می شوند اما فاسد

نمی شوند.آب به داخل خاک نفوذ می کند و مواد معدنی از قبیل آهن،سیلیکا و کلسیم را با خود

 می برند. این مواد دور واطراف گیاهان یا حیوانات مرده جمع می شوند و آنها را به همان

صورت حفظ می کنند. با گذشت زمان، مواد شیمیایی فوق سخت می شوند و یک نسخه تقریبا کاملی

از حیوان اصلی بوجود می آید. این نسخه را فسیل می گویند.کشف فسیل سرگرمی جایزه دار و مهیجی

است زیرا اشکال مختلف حیات میلیون سال پیش را نشان می دهد.

 

چرا قاره ها حرکت می کنند:به نقشه اقیانوسهای اطلس نگاهی بیندازید.

 

می بینید که شکل ساحلهای آمریکای جنوبی و آفریقا به یکدیگر شبیه هستند.آیا زمانی آنها به هم

 

متصل بوده اند؟در سال 1912،یک دانشمند آلمانی به نام  آلفرد وگیز،نظریه ی قاره ها را پیشنهاد کرد.

 

طبق نظریه ی او،200میلیون سال پیش تمام قاره ها به صورت یک خشکی بزرگ به یکدیگر متصل

 

بودند.سپس به تدریج به صورتی که امروز می بینی ماز هم جدا شدند.

 

 

زمین در چه زمانی شکل گرفت:زمین حدود4600میلیون سال قبل،از توده ی

 

انبوه گاز و گرد و غباری که منقبض شد و خورشید و دیگر سیارات را ساخت،شکل گرفت.سنگها در این

 

توده جمع شدند و یک کره ی سنگی بزرگ ساختند.زمین ابتدا سرخ و داغ و مایع بود و سپس سرد و

 

یخ شد.

 

 

چرا زمین گرد است:زمین گرد است به همان دلیل که قطرات باران و حبابها گردند.

 

اگر این امکان وجود داشت،مایعات به طور طبیعی خود را به شکل توپی گرد در می آورند.اگر مایعات

 

از آسمان به زمین بریزند،همچون قطرات باران گرد می شوند.

 

درون زمین چیست:زمین توپ سنگی بزرگی است.اگر به مرکز زمین تونلی زده شود،

 

این تونل از  لایه های بسیاری عبور خواهد کرد.اولین لایه پوسته ی زمین که کمتر از 24 مایل(حدود

 

6/38 کیلومتر)ضخامت دارد.بعد به لایه ی سنگی ضخیمی خواهد رسید که به آن منتال  یا پوشش

 

ضخیم گفته می شود.این لایه تقریبا تا نیمه مرکز زمین پایین می رود.هر چه پایین تر برویم،هوا گرمتر

 

می شود.زیر منتال یک لایه سنگ مایع و گرم است که به آن مغز بیرونی گفته می شود.بعد از آن نوبت

 

مرکز زمین یا مغز داخلی می رسد که یک توپ عظیم گرم از سنگ جامد است و فاصله ی آن از روی

 

سطح زمین حدود3100 مایل است.          

ستاره دریایی وحشرات

ستاره ماهیها یا ستاره دریایی (Asteroidea) جانوری ابتدائی است که جزء شاخه خارپوستان و رده ستاره سانان ، طبقه بندی می‌شود. این نام همچنین به ستاره‌های دریایی که رده Ophiuroidea را تشکیل می‌دهند، اشاره می‌کند.

اطلاعات اولیه

عمومی‌ترین صفات جانوران که طی مراحل رشد نیز قبل از همه ظاهر می‌شود، تراز ساختمانی آنهاست. همه جانوران زندگی را از یک سلول آغاز می‌کنند و برخی از تراز بافت بالاتر نمی‌روند، اما بقیه آنها از این تراز می‌گذرند و بدن پیچیده‌تری می‌یابند. بدین ترتیب جانوران (متازوآ) را صاحب دو شعبه رده بندی در نظر می‌گیرند. در شعبه پارازوآ ، بالاترین تراز ساختمانی را بافت تشکیل می‌دهد. این شعبه فقط شاخه اسفنجها را شامل می‌شود. همه جانوران دیگر که به شعبه یومتازوآ تعلق دارند، با داشتن اندام و دستگاه مشخص می‌شوند.

دومین صفت عمومی که بعد از تراز ساختمانی در حین رشد جانوران ظاهر می‌شود، نوع تقارن آنهاست. در ابتدا جنین همه جانوران دارای تقارن شعاعی یعنی به صورت کره‌ای توپر و یا توخالی و متشکل از تعدادی سلول است. بعضی از گروههای جانوری مانند عروس دریایی این تقارن شعاعی را تا مرحله بلوغ حفظ می‌کنند، اما در بقیه پس از مدتی جنین تقارن شعاعی ثانویه (مانند ستاره دریایی) و یا تقارن دو طرفی می‌یابد و لارو و جانور بالغ حاصل از آنها نیز معمولا همین نوع تقارن را نگه می‌دارند. بر همین اساس شعبه یومتازوآ را می‌توان به دو دسته دارای تقارن شعاعی (Radiata) و دارای تقارن دو طرفی (Bilateria) تقسیم بندی می‌کنند.

وضعیت سلوم یا حفره عمومی بدن در ستاره دریایی

هر گونه فضا یا حفره عمومی که کاملا توسط بافتهای مزودرمی و بویژه توسط پرده‌های صفاقی احاطه شده باشد، سلوم (Coelom) نام دارد. بنابراین جانوران دارای سلوم را متعلق به گروه سلوماتها ، می‌دانند. سلوم دارای اقسام مختلفی است که یکی از انواع آنها آنتروسلها هستند و در فوق شاخه‌ای که خارتنان و طنابداران را شامل می‌شود، دیده می‌شوند. در این حالت مزودرم به صورت یک کیسه جانبی درمی‌آید که از آندودرم منشا می‌گیرد.

این کیسه‌ها بعدا از آندودرم جدا و مستقل می‌شوند، اما بخش درونی آنها هنوز به دستگاه گوارش متصل است و بخش بیرونی آنها در امتداد دیواره بدن واقع می‌شود. از آنجا که مزودرم و سلوم از لوله گوارش بعدی (آنترون) مشتق می‌شود، حفره عمومی را آنتروسل و جانور صاحب چنین حفره‌ای را آنتروسلومات می‌نامند.

نوع تقارن در ستاره دریایی

بیشتر با داشتن دستگاه و تقارن دو طرفی بعد از طی مراحل جنینی ، مشخص می‌شوند. بیشتر جانوران دارای تقارن دو طرفی ، این نوع تقارن را حفظ می‌کنند، اما در چند گروه مانند ستاره دریایی ، در حین تغییر شکل و تبدیل شدن به به حالت بالغ ، صاحب تقارن شعاعی ثانویه می‌شوند. پنج یا بیش از پنج بازو که از بخش مرکزی بدن این ماهی بیرون زده‌اند، تقارنی شعاعی را در بدن را این جانور بوجود آورده‌اند. در حقیقت گفته می‌شود که بدن نیاکان ستاره ماهیها تقارن دو طرفه‌ای داشته‌اند که ستاره‌های دریایی امروز هم بقایایی از همان ساختار بدنی را حفظ کرده‌اند. چنین جانوران بالغی همانند جانوران دارای تقارن شعاعی ، کم تحرک ، ساکن و بدون سر می‌شوند.

شاخه خارپوستان

این جانوران دریازی هستند. لارو تقارن دو جانبی دارد. در مراحل نخستین رشد ، دارای پروتوسل ، مزوسل و متاسل هستند. جانور بالغ تقارن 5 شعاعی دارد. اسکلت داخلی آهکی و دستگاه گردش آب سلومی دارند. دارای 6000 گونه هستند. جزء دوتروستومها طبقه بندی می‌شوند. دوتروستومها ، جانورانی هستند که در آنها نخستین سوراخ حفره گوارشی جنینی ، مخرج را تشکیل می‌دهد و سوراخ دومی و بعدی دهان را می‌سازد.

در طی تکامل ، خارپوستان ، شکل ستاره مانند به خود گرفتند و دارای بازوهایی شدند که در گرفتن غذا به آنها کمک می‌کرد. گذشته از آن تمام بدن توسط صفحات اسکلت داخلی می‌توانست پوشانده شود و بدین ترتیب ، جانور چسبیده و آسیب پذیر مورد محافظت واقع می‌شد. این اسکلت داخلی ، قاعدتا تحرک و توانایی کسب غذای بازوها را محدود می‌کرد که این مساله با پدید آمدن دستگاه گردش آب ، حل شد.

بدن ستاره ماهی هیچگونه استخوان بندی ندارد ولی در عوض یک سیستم آوند آبی هیدرولیکی دارد. سیستم آوند آبی دارای تعداد زیادی برآمدگی در قسمت شکمی بازوهای ستاره دریایی می‌باشد که به آنها پاهای لوله‌ای می‌گویند و وظیفه آنها حرکت و غذا رسانی است. دستگاه گردش آب ، دارای بازوهای کوچک متحرک و کناری ، یا پاهای لوله‌ای است که روی بازوهای اصلی پوشیده از صفحات اسکلت داخلی قرار دارند. همچنین شیارهایی که در فاصله ردیف پاهای لوله‌ای در طول بازوهای اصلی قرار دارند و به شیارهای آمبولاکرال معروفند، می‌توانستند در انتقال دادن غذا از پاهای لوله‌ای به دهانی کمک کنند که در مرکز بدن ستاره‌ای شکل قرار دارد.

رده بندی خارپوستان

• رده لاله وشان مانند لاله‌های دریایی و ستارگان پری
• رده خیار سانان مانند خیارهای دریایی
• رده ستاره سانان مانند ستاره دریایی
• رده مارسانان مانند ستاره‌های شکننده
• رده خارداران مانند توتیای دریایی

رده ستاره سانان

از این رده ، ستاره دریایی را می‌توان به عنوان بهترین نمونه نام برد. بدن ، ستاره مانند است. شیارهای آمبولاکرال باز هستند، پاهای لوله‌ای وسیله حرکت بوده و از میان صفحات اسکلت داخلی بیرون می‌آیند. همه این موجودات بی مهره هستند پس در حقیقت ماهی نیستند، اکثر بیولوژیستهای دریایی تلاش می‌کنند که کلمه ستاره دریایی را کاملا جایگزین ستاره ماهی کنند.

ساختار بدن ستاره دریایی

صفات اساسی خارپوستان در ستاره دریایی به خوبی پدیدار است. بدن چنین جانوری شامل یک صفحه مرکزی و 5 بازو است، اما در این گروه تا 20 بازو و بیشتر نیز ممکن است، مشاهده شود. در زیر بشره ، یک اسکلت داخلی وجود دارد. صفحات آهکی دارای برآمدگیهای کوچک است. این صفحات توسط بافت پیوندی و عضله به هم متصل نگه داشته می‌شوند. دیواره بدن در نقاط مختلف به سمت بیرون تاخوردگی یافته و به صورت زایده‌های انگشت مانند یا آبششهای پوستی درآمده است. فضاهای میان اندامهای تنفسی ، دنباله حفره عمومی بدن است که از فاصله صفحات اسکلتی مجاور می‌گذرد.

دستگاه گردش آب

دستگاه گردش آب ، از طریق یک سری مجاری سلولی پر از آب دریا عمل می‌کند و در حرکت و تغذیه نقش دارد. این دستگاه توسط صفحه‌ای آبکش مانند که در سطح فوقانی بدن و نزدیک زاویه میان دو بازو واقع شده، با آب اطراف در ارتباط است. یک مجرای ویژه ، آب را از صفحه آبکشی به یک مجرای حلقوی در داخل بدن منتقل می‌کند و از این مجرا هم 5 مجرای شعاعی خارج می‌شوند که هر کدام به درون یک بازو می‌روند.

پاهای لوله‌ای با دریافت آب از طریق مجراها ، می‌توانند به عنوان پاهای حرکتی بکار آیند. همین پاها هنگامی که بر سطحی جامد فشرده شوند، مانند بادکش عمل می‌کنند که می‌تواند فشاری یکنواخت و مداوم بر صدف دو کفه‌ایها وارد آورد و پس از خسته شدن جانور ، دو کفه آن را از هم بگشاید. بدین سبب وجود ستاره دریایی در محلهای پرورش صدفهای خوراکی ، مضر است. پاهای لوله‌ای موجود در طول هر بازو ، طوری ردیف شده‌اند که حاشیه شیار آمبولاکرال را می‌گیرند. این شیارها به دهان که در مرکز سطح زیرین واقع است، منتهی می‌شوند.

دستگاه گوارش و دستگاه عصبی

دهان از طریق یک مری کوتاه ، به معده‌ای وسیع مرتبط است که می‌تواند از دهان خارج شود و به بافتهای نرم صدف برسد. ذرات غذایی و غذاهای مایع از مسیر روده‌ای کوتاه می‌گذرند و سپس به 5 جفت غدد بزرگ گوارشی می‌رسند که هر جفت آنها بیشتر فضای خالی درون یک بازو را اشغال می‌کند. گوارش ستاره ماهی در یک شکم کیسه مانند واقع در مرکز بدن این ماهی انجام می‌شود این شکم برگردانده می‌شود و از بدن ارگانیسم بیرون می‌رود و غذا را در بر می‌گیرد.

بعضی گونه‌ها از تحمل بالای سیستمهای آوندی آبی خود برای باز کردن صدف نرم تنان و تزریق شکم خود به داخل این صدفها استفاده می کنند. دستگاه گوارش به یک سوراخ دفعی کوچک در مرکز سطح فوقانی ختم می‌شود. یک حلقه عصبی هم دور مری را فرا می‌گیرد و به مجرای حلقوی نزدیک است. از این حلقه 5 عصب شعاعی منشعب می‌شوند و به درون بازوها می‌روند. این اعصاب در ته شیارهای آمبولاکرال قرار دارند و در نوک هر بازو ، به یک کله چشمی منتهی می‌شوند.

دستگاه گردش خون و عمل دفع

دستگاه گردش خون شامل یک سری مجاری خونی سلومیک است که بعضی از آنها خاصیت انقباض دارند. گذشته از آن مایعی که حفره عمومی را پر می‌کند، به مقدار قابل توجهی کار نقل و انتقال مواد را در درون بدن نیز بر عهده دارد. قسمتی از عمل دفع ، از طریق انتشار از سطح بدن و قسمتی توسط سلولهای آمیبی شکل صورت می‌گیرد که در مایع سلومیک قرار دارند. این سلولها مواد دفعی را جذب می‌کنند و آنها را از راه آبششهای پوستی به خارج از بدن می‌ریزند.

تولید مثل در ستاره دریایی

ستاره‌های دریایی دارای 5 جفت اندام جنسی هستند که هر جفت درون یک بازو واقع است. در بیشتر موارد ، عمل لقاح در درون آب دریا صورت می‌گیرد و حاصل رشد تخم ، ایجاد لاروی شناگر و آزاد به نام بی پیناریا است که تقارن دو طرفی دارد. این لارو سرانجام مراحل دگردیسی بسیار پیچیده‌ای را طی می‌کند و مبدل به موجود بالغ جوانی با تقارن شعاعی ثانویه می‌شود. چنین الگوی رشدی را عموما در سایر راسته‌های خارپوستان هم می‌توان دید، اما لارو آنها در ظاهر اندکی با یکدیگر تفاوت دارند و نامهای مختلفی را به خود می‌گیرند.

ادامه نوشته

سنگواره و خارپوستان

سنگواره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

Jump to: ناوبری, جستجو

سنگواره یک ماهی.

سَنگواره یا فُسیل به بازمانده‌های کانی‌شده جانوران و گیاهان یا بازمانده‌های دیگر مثلآ ردپا گفته می‌شود. فرآیند سنگواره‌شدن فرایندی کم‌اتفاق است زیرا کانی‌های طبیعی معمولاً تجزیه شده و دوباره وارد چرخه مواد می‌‌گردند. برای اینکه یک سازواره (ارگانیسم)، سنگواره شود میبایست روی آن هرچه سریعتر با مواد رسوبی پوشیده شود. سنگواره‌ها و روند سنگوارگی انواع گوناگونی دارند. سنگواره‌ها معمولاً از خود مواد بازمانده از سازواره تشکیل شده‌اند، ولی هستند سنگواره‌هایی که تنها شامل اثر و رد یک سازواره مثلآ رد پای یک دایناسور یا خزنده می‌شوند. به اینگونه سنگواره‌ها، سنگواره‌های ردّی می‌گویند. دانش بررسی سنگواره‌ها دیرین‌شناسی نام دارد.

از مناسب‌ترین مکانهابرای تشکیل سنگوارها می‌توان به "حاشیه دلتاها" و "اطراف کوه‌های آتشفشانی قدیمی که خاکستر از آنها متصاعد می‌شود" و "دریاهای کم عمق" و "یخچالها" و "باتلاقها" نام برد. از آثار سنگوارها برای اثبات نظریه‌های زمین‌ساخت ورقه‌ای و تکامل تدریجی استفاده شده است. در علم زمین‌شناسی مطالعه دانشگاهی فسیلها در دو مبحث گیاهی و جانوری است که هر کدام به دوبخش ماکرو فسیل ها و میکرو فسیل ها تقسیم شده و براساس ان مطالعه میشود.

برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D9%86%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87»

ادامه نوشته

عکس رسوبی و فلدسپاتها

ادامه نوشته

رٍسوب شناسی

سنگ شناسی رسوبی


فهرست مقالات سنگ شناسی رسوبی

مباحث علمی	مباحث کاربردی و تجربی
اجزای تخریبی رسوبات سیلیسی آواری
طبقه بندی رسوبات تخریبی آواری
پتروگرافی و منشا ماسه سنگها
موقعییت تکتونیکی ماسه سنگها
دیاژنز ماسه سنگها
تخلخل و نفوذ پذیری ماسه سنگها
محیطهای رسوبی ماسه سنگها
بافتها و ساختمانهای گل سنگها
کانیهای تشکیل دهنده گلسنگها
کانی شناسی رسوبات کربناتی
دیاژنز کانیهای رسی و گلسنگها
محیطهای تشکیل دهنده گلسنگها
اجزا سنگهای آهکی
طبقه بندی سنگهای آهکی
ساختمان رسوبی سنگ آهکی
دیاژنز کربناتها
دولومیتی شدن
ددولومیتی شدن
سلیسی شدن
محیط‌های رسوبی کربناته
کانیهای تبخیری
سنگهای آهندار رسوبی
نهشته‌های رسوبی فسفات
رسوبات آلی قدیمه
ذغال سنگ
شیل‌های نفتی
پترولیوم
حرت و رسوبات سیلیسی
رسوبات اتوکلداستیک
رسوبات پیرو کلداستیک_ریزشی
رسوبات ولکانی کلدستیک-جریانی
هیدرو کلاستیتها
رسوبات اپی کلاستیک ولکانوژنیک
دیاژنز رسوبات ولکانی کلدستیک

ریشه لغوی

سنگ شناسی رسوبی از دو کلمه Sedimentary به معنی رسوبی و Petrology به معنی سنگ شناسی گرفته شده است.

دید کلی

سنگهای رسوبی به دلیل داشتن منابع مهم نظیر نفت ، گاز ، ذغال ، آهن ، اوارنیم و نیز مواد مورد نیاز در مصالح ساختمانی مانند آهک ، گچ و غیره از اهمیت خاصی برخوردارند لذا سنگ شناسی رسوبی یکی از مهمترین شاخه‌های علوم زمین محسوب می‌گردد. در حدود 70٪ از سنگهای سطح زمین ، دارای منشا رسوبی هستند، و این سنگها عمدتا از ماسه سنگها ، سنگهای آهکی ، شیل ها و به مقدار کمتری اما با همان معروفیت از رسوبات نمک ، سنگهای آهندار ، ذغال و چوب تشکیل شده است.

تاریخچه و سیر تحولی

• مطالعه سنگهای رسوبی از نظر مشخصات ساختی ، بافتی و ترکیب شیمیایی آنها ، اولین بار در سال 1879 توسط سوربی انگلیسی انجام گرفت. وی مطالعه سنگهای رسوبی در مقاطع نازک را برای اولین بار ابداع نمود. بعدها در 1899 ، کایوی فرانسوی پاره‌ای از مشخصات میکروسکوپی و مشخصات ماکروسکوپی بعضی از سنگهای رسوبی در کشور فرانسه را ، به صورت مصور تشریح و تفسیر کرد.
  
  از آن تاریخ به بعد ، به پیروی از کایو ، بررسیهای سنگهای رسوبی و کوشش اکثر سنگ شناسان ، عمدتا بر کانی شناسی و تشخیص کانی‌های تشکیل دهنده این سنگها متمرکز گردید. که در این میان ماسه سنگها و رسوبات ماسه‌ای و از میان کانی‌ها هم ، کانیهای سنگین (دارای وزن مخصوص بیش از 2.85) ، بیشتر مورد توجه قرار گرفتند.
  
  
• در سال 1919 ، ونت ورث آمریکایی برای سنجش اندازه ذرات و دانه های تشکیل دهنده رسوبات تخریبی مقیاسی ارائه داد و به کمک مقیاس ونت ورث مطالعه دانه سنجی و تجزیه‌های کمی و مکانیکی رسوبات بر مبنای اندازه دانه ها و فراوانی آنها ، میسر گردید.
  
  
• سرانجام در 1933 ، آدن و کرمباین ، مقیاس‌های جدیدتری برای اندازه گیری دانه‌های رسوبی ارائه دادند و در مکانیسم تجزیه‌های مکانیکی رسوبات تخریبی ، تسهیلات زیادتری ایجاد کردند. امروز هم ، مقیاسهای اندازه گیری متداول برای مطالعات رسوب شناسی و سنگهای رسوبی ، به نام همین افراد معروف بوده و مورد استفاده سنگ شناسان و رسوب شناسان قرار دارد.

گروههای اصلی سنگهای رسوبی

رسوبات سیلیسی آواری :
رسوبات سیلیسی آواری (همچنین تحت عنوان رسوبات تریجنوس یا اپی کلاستیک خوانده می‌شوند) آنهایی هستند که از خرده سنگهای قبلی که توسط فرآیند فیزیکی حمل و رسوب کرده‌اند، تشکیل شده‌اند. این گروه شامل سنگها زیر می‌باشد:

• کنگلومراها :
  در این سنگها ، مواد دانه درشت گرد شده در زمینه‌ای از مواد دانه ریز قرار دارند.
  
  
• برش‌ها :
  مواد دانه درشت گرد نشده در زمینه‌ای از مواد دانه ریز قرار دارند.
  
  
• ماسه سنگها :
  اندازه دانه‌ها در ماسه سنگها ، کمتر از 2 میلیمتر است.
  
  
• گلسنگها :
  اندازه دانه‌ها کمتر از 2 میکرون می‌باشد.
  
  

رسوبات بیوژنیک ، بیوشیمیای و آلی :
رسوباتی هستند که بیشتر منشا بیو ژنیکی ، بیو شیمیایی و آلی دارند و شامل:

• سنگهای آهکی :
  سنگهای آهکی می‌توانند هم از طریق ته نشست مستقیم CaCo3 از آب دریا و هم از طریق رسوب کردن اسکلت‌های کربناتی موجودات به وجود آید.
  
  
• چرت‌ها :
  چرت ، یک واژه خیلی کلی برای رسوبات سیلیسی دانه ریز ، با منشا شیمیایی ، بیو شیمیایی یا بیوژنیکی است.
  
  
• فسفاتها :
  یکی از مهمترین کانی‌های رسوبی فسفاتها ، آپاتیت می‌باشد.
  
  
• ذغال و شیل نفتی :
  ذغال و شیلهای نفتی که از بقایای موجودات زنده قدیمی می‌باشند، انعکاسی از فرآیندهای دیانژ و دگرگونی دارند.
  
  

رسوبات شیمیایی :
این رسوبات منشا شیمیایی دارند و شامل موارد زیر می‌باشند:

• تبخیر‌ی‌ها: تبخیری‌ها عمدتا رسوبات شیمیایی هستند که پس از تغلیط نمک‌های محلول در آب (بر اثر تبخیر) رسوب کرده‌اند.
  
  
• سنگهای آهن‌دار :
  آهن ، عملا بر اندازه چند در صد در تمام سنگهای رسوبی وجود دارد، ولیکن بطور غیر معمول ، در جایی که مقدار آهن بیش از 15٪ باشد، سنگهای آهن‌دار را تشکیل می‌دهد.
  
  

رسوبات آذر آواری :
رسوبات آذر آواری رسوباتی هستند که عمدتا از دانه‌های با منشا ولکانیکی ، که از فعالیت‌های آتشفشانی همزمان سرچشمه گرفته‌اند، تشکیل شده‌اند. و شامل موارد زیر می‌باشند:

• رسوبات اتوکلاستیک :
  سنگهای ولکانوژیکی هستند که توسط برشی شدن در جای لاوا تشکیل شده‌اند.
  
  
• رسوبات پیروکلاستیک – ریزشی :
  این رسوبات به راحتی از طریق خرده‌های آتشفشانی خارج شده از یک مجرا یا یک شکاف ، بر اثر انفجار ماگماتیکی ، تشکیل می‌شوند.
  
  
• رسوبات ولکانی کلاستیک – جریانی :
  این رسوبات توسط انفجارات فورانی در محیط‌های خشکی ایجاد می‌شوند.
  
  
• هیدروکلاستیک‌ها :
  هنگامی که لاوای خارج شده ، با آب تماس پیدا کند، سرد شدن و خاموشی سریع ، باعث قطعه قطعه شدن لاوا می‌شود. این قطعات پس از حرکت در آب و دانه دانه شدن رسوبات هیدروکلاستیک را تشکیل می‌دهند.
  
  
• رسوبات اپی کلاستیک :
  رسوباتی هستند که از حرکت و ته نشست مجدد رسوبات ولکانی کلاستیک ایجاد شده‌اند.

اهمیت مطالعه سنگهای رسوبی

• سنگهای رسوبی در ادوار گذشته زمین شناسی در محیطهای طبیعی متفاوتی که امروزه وجود دارد، رسوب کرده‌اند. مطالعه این محیطهای عهد حاظر و رسوبات و فرآیندهای آنها به درک بیشتر معادل قدیمی آنها کمک می‌کند.
  
  
• دلایل زیادی برای مطالعه سنگهای رسوبی وجود دارد زیرا ارزش اقتصادی کانی‌ها و مواد موجود در آنها کم نمی‌باشد. سوخت‌های نفت و گاز از پختگی مواد آلی در رسوبات مشتق شده و سپس این مواد به یک سنگ مخزن مناسب ، که عمدتا یک سنگ رسوبی متخلخل است، مهاجرت می‌کند. ذغال ، سوخت فسیلی دیگری است که البته در توالی‌های رسوبی نیز وجود دارد. روشهای رسوب شناسی و سنگ شناسی به طور گسترده در پی جویی ذخایر جدید این منابع سوختی و سایر منابع طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سنگهای رسوبی بیشتر آهن ، پتاس ، نمک و مصالح ساختمانی و بسیاری دیگر از مواد خام ضروری را تامین می‌کنند.
  
  
• محیطها و فرآیندهای رسوبی و جغرافیای قدیمی و آب و هوای قدیمی ، همگی را می‌توان از مطالعه سنگهای رسوبی استنباط کرد. اینگونه مطالعات به شناسایی و درک تاریخ زمین شناسی زمین کمک فراوانی می‌کند. سنگهای رسوبی حاوی زندگی گذشته زمین ، به فرم فسیل‌ها هستند که اینها مفاهیم اصلی انطباق چینه شناسی در فازوزوئیک می‌باشند.

ادامه نوشته

درىآچه

دریاچه ارومیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

Jump to: navigation, search

نگاره ماهواره‌ای دریاچه ارومیه

جزیره‌ای کوچک در دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران قرار دارد و در میان دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی بخش شده است. دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه درونْ سرزمینی ایران است. آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتآ از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، گدار، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه می‌شود. حوضه آبریز دریاچه ارومیه ۵۰۸۹۲ کیلومتر مربع است که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر می‌گیرد. این حوضه با داشتن دشت‌هایی مانند دشت پیرانشهر سلماس، ارومیه، تبریز، آذرشهر، مراغه، میاندوآب، مهاباد، نقده و اشنویه یکی از کانون‌های ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران بشمار می‌رود. دریاچه ارومیه بزرگ‌ترین آبگیر دائمی آسیای غربی است که در غرب پشته (فلات) ایران قرار گرفته. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی از جالب‌ترین و نغزترین زیستگاه‌های طبیعی جانوران در ایران بشمار می‌رود. تا کنون بیش از ۱۸۶ گونه از پرندگان آبزی و کرانه‌ای و ده‌ها پرنده خشکی‌زی در استان آذربایجان غربی شناسایی شده اند. دریاچه ارومیه دارای ۱۰۲ جزیره است که همه آنها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوخته طبیعی جهان به ثبت رسیده است. جزیره اِشک زیستگاه پرندگان زیبای کوچگر از جمله مرغ آتش و تنجه و نیز گوزن زرد ایرانی است. گِل کرانه دریاچه خاصیت درمان برای دردهای بندگاهی (مَفصلی) و بیماری‌های زنان را دارد. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیره‌های آن می‌توان از دو کشتی سهند و نوح یا قایق‌های گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت.

[ویرایش] تاریخ

نگاره دریاچه ارومیه از ناسا

کریستال‌های نمک در دریاچه ارومیه

نام کهن این دریاچه چیچَست بوده است. این واژه واژه ایست از اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بوده است. دریاچه چیچست در اسطوره‌های ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصه بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانه این دریاچه بوده است. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غول آسا و سهمگین آن را میگشاید و از چنگ دیوان بدر می‌‌آورد در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری اسطوره‌های دیگر. نام ارومیه نامیست که آشوریان به آن داده اند. اور در زبان آشوری به معنای شهر است (همان واژه‌ای که در نام اورشلیم (شهر آشتی) هم وجود دارد) و میه به معنای آب است (همریشه با مآء عربی). پس اورمیه یا ارومیه بمعنی شهر آب است.

در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.

[ویرایش] جستارهای وابسته

• نام جزیره‌های دریاچه ارومیه

[ویرایش] منبع

فرهنگ جغرافیایی شهرستان‌های کشور (شهرستان ارومیه)، سال ۱۳۷۹

معادن

معادن

معادن مهم ایران عبارتست از: نفت و گاز. ایران، دومین ذخایر نفتی جهان، یازده در صد ذخایر ثابت شده نفتی زمین معادل ۱۳۰ میلیارد بشکه، و نیز دومین ذخایر گازی جهان، هجده در صد ذخایر ثابت شده گاز زمین، معادل ۲۶ تریلیون متر مکعب را در اختیار خود دارد. مهم‌ترین منطقه‌های نفتی مسجد سلیمان هفتگل گچساران آغا جاری و شاه آباد (غرب) است. نفت قم نیز در حال استخراج است.

دیگر معادن مهم کشور عبارت‌اند از: معادن ذغال سنگ، کانیهای فلزی: طلا، منگنز، کرومیت، مس، سرب، روی، نیکل، کبالت، نقره، معدنی شیمیایی: گوگود، نمک، سنگهای تزئینی، شن و ماسه.

همچنین بیشترین معادن در حال بهره برداری در استان خراسان وجود دارد.

معادن ایران: در سال 1357 مهمترین و تعداد معادن فلزی در ایران بدین شرح بوده اند: سرب وروی(16) مس(2) کرومیت(4) خاک سرخ(4)وسنگ آهن(2). همچنین در همین سال معادن غیر فلزی مهم وتعدادی که در حال بهره برداری بوده اند عبارتند از: زغال سنگ(33) مرمریت(28) مرمر(20) تراورتن(13) کائولین(7) سیلیس(12) فیروزه(1) پوکه معدنی(2) بنتونیت(5) باریتین(9) دولومیت(2) خاک نسوز(5) زاج(1) تالک(2) فلدسپات(2) گچ(92) سولفات دوسود(3)

[ویرایش] نباتات

محصولات نباتی ایران عبارتست از: گندم جو برنج ذرت نخود لوبیا ماش عدس توتون پنبه کنف نیشکر و کلیه درختهای میوه دار. صید ماهی صید مروارید صید حیوانات وحشی و طیور تربیت کرم ابریشم زنبور عسل نیز رواج دارد.

[ویرایش] صنایع

عمده‌ترین صنایع کشور عبارت‌اند از: صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد، نساجی، شیمیایی، غذایی، خودرو سازی، الکتریکی و الکترونیکی و ....

همچنین صنایع مهم دستی و خانگی و سنتی کشور عبارت‌اند از: فرش و قالی، گلیم و زیلو، منبت کاری، خاتم کاری و سفال سازی.

[ویرایش] راهها

راه‌ها و وسایط نقلیه نیز دارای اهمیت است. راه آهن سرتاسری ایران راه آهن تهران به مشهد راه آهن تهران به تبریز تهران به کاشان، راه آهن بندرعباس به تهران وراه آهن بندرعباس به سرخس که مشغول بهره برداریست و راههای دیگری که در دست ساختمان است. جاده‌های شوسه همه شهرهای را بهم مربوط میسازد. راه‌های کشتیرانی در بحر خزر، بحر عمان و خلیج فارس است. راههای هوایی میان اغلب کشورهای بزرگ جهان و شهرهای درجه اول ایران بر قرار است.

[ویرایش] رودهای ایران

• کارون
• کرخه
• دز
• سفیدرود
• ارس
• تجن
• اترک
• قزل‌اوزن
• رودخانه مهران
• رودخانه هراز
• رودخانه جراحی
• جاجرود
• رود کرج
• رود چالوس
• زاینده‌رود
• زرینه‌رود

[ویرایش] دریاچه‌های عمده ایران

دریاچه ارومیه، ساوه، بختگان، دریاچه پریشان، نیریز، نمک، باتلاق گاوخونی، نئور

[ویرایش] زمین‌شناسی جغرافیای ایران

در نخستین دوره از دوره‌های زمین‌شناسی یعنی چند میلیون سال پیش همه خاک ایران زیر آب جای گرفته بود.کم کم بخش‌هایی از شمال و جنوب ایران از خاک بیرون آمد.در دوره دوم زمین‌شناسی بخش خاوری ایران بیش از پیش زیر اب فرو می‌رود.در دوره سوم جنوب ایران از زیر آب بیرون امد.در آغاز دوران چهارم یخچالهای طبیعی بلندیهای البرز را در بر گرفت.در نتیجه حرکت این یخچالها و توده‌های بزرگ آبرفتها و رسوبات بسیاری پدید آمد.

مختصری از شرایط جغرافیای ایران دوران پره کامبرین (دوران پیش از دورانهای شناخته شده زمین شناسی)قبل از 600 میلیون سال پیش: در ایران ، سنگهای متعلق به پره کامبرین در نواحی شمال ، مشرق و مرکز ایران یافت میشوند که قسمت زیرین این رسوبات از دسته سنگهای دگرگون شده است وسن این رسوبات بیشتر از 600 میلیون سال است.

دوران پالئوزوئیک(کهن زیست)یا دوران اول،از حدود 600 تا 230 میلیون سال پیش: در دوره کامبرین به تدریج دریاهائی، مرکز و شمال ایران را پوشانید. در دوره سیلورین این دریاها محدود تر گشته و زمینهای تازه ای از آب بیرون آمدند. در دوره دوونین بار دیگر شمال و مرکز ایران را آب فرا گرفت. در ابتدای دوره کربونیفر دریاها عمیق تر شدند و در آنها رسوبات آهکی زیادی بر جای ماند. در دوره پرمین مجدداً پیشروی دریاها آغاز شد و آب دریاها سراسر فلات ایران را پوشانید.نواحی جنوب و جنوب غربی ایران برای اولین بار در شرایط جدیدی قرار گرفت و قسمتی از دریای تتیس تقریبآ تا اواخر دوران سوم در این نواحی با آرامش نسبی باقی ماند.

دوران مزوزوئیک(میان زیست)یا دوران دوم، از حدود 230 تا 70 میلیون سال پیش: در دورهً تریاس، نیز آب، فلات ایران را در بر گرفته بود و رسوباتی شبیه به رسوبات اواخر دوران اول، شامل آهک و دولومیت به جای گذاشت. در مرکز و شمال ایران شرایط رسوبگذاری مانند دوران اول محفوظ ماند و در اواخر این دوره جنبشهای خشکیزائی ، گاهی قسمتهائی از آن نواحی را بالا و پائین برد. در دورهً ژوراسیک ، رسوبگذاری مانند دورهً تریاس در مرکز و شمال ایران ادامه یافت و امروزه همه جای آن کمابیش دارای لایه های زغال سنگی است. بعد از دورهً ژوراسیک دوباره بر عمق دریاها افزوده شد و از این زمان رسوبات آهکی بر جای مانده است. حرکات شدید در ایران مرکزی ، چین خوردگیهائی را پدید می آورد و بیشتر زمینها در شرق و مرکز ایران از آب خارج میشود و در اثر فرسایش ، قسمت زیادی از آن از بین میرود.دریاهای دورهً کرتاسه دوباره سطح ناهموار این خشکیها را پوشانید و در اواخر همین دوره بر اثر جنبشهای شدید ، چین خوردگیهای تازه ای به وجود آمدند ، اما در البرز آرامش نسبی برقرار ماند. دوران سنوزوئیک(نوزیست) ، که شامل دوران سوم و دوران چهارم به شرح زیر میباشد : دوران سوم(ترشیاری) ، از حدود 70 تا یک میلیون سال پیش : در آغاز این دوران ، رسوبات دریائی تتیس در محل زاگرس بطور هم شیب روی رسوبات کرتاسه قرار دارند . رسوبات آهکی اواخر این دوره بنام آهکهای آسماری محتوی ذخائر نفتی جنوب ایران است. در این دوره در ایران مرکزی دریای کم عمقی وجود داشت که رسوبات آن ماسه سنگهای پایه این دوره را بوجود آورد و همچنین فعالیت آتشفشانی شدیدی در بیشتر این نواحی رخ داد. در اواخر دوران سوم در محل زاگرس رسوبگذاری شد و عمر حوضه های رسوبی یکپارچهً گذشته پایان یافت ، همزمان با پیدایش زاگرس ، بر اثر حرکات خشکیزائی و کوهزائی قسمت زیادی از خشکیها برای همیشه از آب خارج شدند.

دوران چهارم(کواتر ناری) ، از حدود یک میلیون سال پیش تا عصر حاضر: یخچالهای کواترناری در ایران گسترش نداشته اند ، اما آثار سنگهای یخچالی در بعضی نقاط از جمله علم کوه دیده شده است . در این دوران بیشتر نواحی ایران از آب خارج شد.از دریاهای گذشته ، حوضه های بسته و دریاچه هائی باقی مانده که قسمت زیادی از آنها بر اثر شدت تبخیر و کمی بارندگی خشک شده اند. فعالیت آتشفشانها در آغاز دوران چهارم بیش از اواخر دوران سوم شدت یافت و کوههای دماوند، سبلان،سهند و تفتان مهمترین کوههای آتشفشانی این دوره هستند، که دماوند و تفتان در حال حاضر آخرین مراحل فعالیت خود را به صورت گوگرد زدائی ادمه میدهند. عامل اصلی تغییر چهرهً زمین در دوران چهارم ، فرسایش است. در ایران ، آب مهمترین عامل فرسایش کوهها، و در بیابانها ، باد عامل فرسایش بوده است.

[ویرایش] بلندا

بلندی ایران از سطح دریا در شیراز ۱۵۸۶ متر، در مشهد ۱۰۱۰ متر و در ایران مرکزی نزدیک به ۱۲۰۰ متر است.

[ویرایش] مهم‌ترین قله‌ها

1. دماوند ۵۶۷۱ متر
2. علم کوه ۴۸۵۰ متر
3. سبلان ۴۸۱۱ متر
4. دنا حدود ۴۴۵۰ متر
5. زردکوه حدود ۴۲۵۰ متر
6. شیرکوه حدود ۴۰۵۰ متر
7. تفتان ۴۰۲۵ متر
8. سهند حدود ۳۷۰۰ متر
9. الوند حدود ۳۷۰۰ متر

[ویرایش] جستارهای وابسته

• فهرست کوه‌های ایران
• فهرست رودهای ایران
• فهرست روستاهای ایران
• مناطق کوهستانی ایران
• مناطق بیابانی ایران
• جنگل‌های ایران
• دریاچه‌های ایران
• استان‌های ایران
• فهرست شهرهای ایران
• فهرست روستاهای ایران
• فهرست حوزه‌های گازی ایران
• فهرست حوزه‌های نفتی ایران

انواع سنگ



انواع سنگ ها

1- مقدمه:
همه ساختمان ها روی زمین ساخته می شوند. ساختمان گر باید زمین را از دید جنس، دانه بندی و توان بار بری بشناسد.
واژه ی زمین از دو پاره ساخته شده است. زَم یعنی سرد مانند زمستان و یین، پسوند همانندی مانند زمین. از نظر ساختمانی پوسته ی زمین یا سنگی است که برای کندنش به نیرو نیاز است یا خرده سنگی که قابل کشت می باشد. از دید پیدایش، پوسته ی زمین آذری،ته نَشسته و یا دگر گون شده است. ساختمان گر باید سنگ ها و خرده سنگ های ساختمانی را با چشم بشناسد و اگر نیاز باشد برای شناخت بهتر آن را آزمایش کند.
1-1-کانی ها:

از به هم چسبیدن کانی ها سنگ درست میشود. کانی ها جسم های جامدی هستند که در پوسته ی زمین پیدا می شود. کانی ها را از سختی و رنگ و درخشش آن ها می شود شناخت. سختی کانی ها را به ده درجه تقسیم کرده اند:
درجه سختی یک که با فشار دست ساییده می شود. مانند تالک،گرافیک، خاک چینی، کلوریت.
درجه ی سختی دو که می توان آن ها را با ناخن خراش داد. مانند گوگرد،سنگ گچ، پنبه ی کوهی.
درجه ی سه که با فولاد به آسانی خراشیده می شود.مانند سنگ آهک و سنگ پادزهر.
درجه ی سخت چهار که قدری سخت تر از درجه ی سه با فولاد خراش داده می شود. مانند منیزیت(کربنات آهن)، فلورایت.
درجه ی پنج که به دشواری با فولاد خراش داده می شود. مانند لیمونیت، من یتیت، کرومیک.
درجه ی شش که با شیشه خراشیده می شود. مانند فلدسپات، هماتیت، مرَغَش.
درجه ی هفت که شیشه را خراش می دهد. مانند در کوهی، گرانات.
درجه ی هشت که کانی های سیلیسی و سیلیکاتی را خراش می دهند.مانند توپاز و لعل.
درجه ی نه که کانی های سیلیسی را به آسانی خراش می دهد. مانند کرندن که بهترین جنسش یاقوت است.
درجه ی سختی ده که الماس بوده و همه ی کانی ها را خراش می دهد.
رنگ کانی ها ممکن است دارای درخشش فلزی مات و یا بی رنگ باشند.
2-1 -سنگهای آذرین:

از درون زمین به روی زمین رانده شده اند خمیر مایه ی آن ها سه جور سرد و بسته شده اند:
1-2-1-سنگ های بلورین:
همه کانی ها سازنده ی سنگ بلوری هستند(بلور جسمی است که ملکول هایش منظم شده باشند)خمیر مایه ی این سنگ ها در زیر زمین به کندی سرد،بسته و سنگ شده اند.هنگام سرد شدن خمیر مایه ی سنگ، افت گرما کند بوده و زمان برای سرد شدن، بستن و سنگ گردیدن آن به شکل دانه های بلور ساده بوده است.مانند گرانیت دیوریت و زی ییت.
2-2-1-سنگ های بلور دانه:

در این سنگ ها دانه های کانی های بلوری، در خمیر ریز دانه یا خمیر بلور نشده جای دارند. خمیر مایه ی سنگ در حال سرد شدن، بستن و بلوری شدن بوده که به جای سرد جا به جا شده اند.در جای تازه افت گرما زیاد می باشد، از این رو بخشی از خمیر مایه ی سنگ که بلوری نشده بوده زود سرد شده بسته و به شکل خمیر ریز دانه با خمیر غیر بلوری سنگ شده است. در این سنگ ها،کانی های بلوری و سنگ خمیری، از یک جنسند و شکلشان دو گونه است مانند پرفیرگرانیت پرفیردیوریت و پرفیرزی ینیت.
3-2-1-سنگ های بلور نشده ی خمیری آتشفشانی:

خمیر مایه ی این سنگ ها از درون زمین به روی زمین ریخته است. چون زود سرد شده است، بلوری نشده و به شکل خمیر سنگی بسته است. سنگ های آتشفشانی بلور نشده اند و یا دارای کانی های بلوری ریز هستند مانند سنگ های بازالتی(نو)و پر فیری(کهنه).
3-1-سنگ های ته نشسته:

در روی زمین از ته نشین شدن جسم های محلول یا شناور در آب دریاها، یا فرو غلتیدن در آب رودخانه ها، یا در یخچال ها و یا فرو افتادن از هوا(برف و گرد و خاک) درست شده اند. سنگ های ته نشسته ی آبرفتی از روی شکل و درشتی دانه هایشان دسته بندی شده اند. زمین های آبرفتی خرده سنگی هستند. مهندس ساختمان باید آن ها را بشناسد، زیرا با آن ها می سازد(جسم پر کننده، ملات، شفته، بتن و آسفالت) و یا روی آن ها و در آن ها می سازد.
4-1-سنگ های دگر گون:

این سنگ ها اصلشان آذری(آُرتو) یا ته نشسته(پارا) است که زیر فشار زیاد، یا گرمای زیاد و یا هر دو دگرگون شده اند.
سنگ های دگرگون چهار گروهند:
1-فیلیت ها با لایه های نازک تا برگ های نازک.
2-شیسیت ها که سنگ های لایه لایه ی سیاه رنگند.
3-گنیس ها که بیشترشان دگرگون گرانیتی اند.
4-سنگ های گوناگون.
5-1-اثر های شیمیایی که مصالح ساختمانی آسیب می رساند:
اسید ها و نمک هایی که در آب حل شوند، به مصالح ساختمانی آسیب می رسانند.
6-1-در مصالح ساختمانی باید بود و نبود جسم های نوشته شده ی زیر آزمایش شوند:
اسید های آزاد و قلیایی، کربنات ها (نمک های اسید کربن)،سولفات ها (نمک های جوهر گوگرد)، کلرور ها(نمک های جوهر نمک)، نیتراتها(نمک های جوهر شوره)،کلرور ها(نمک های جوهر گوگرد).
2-سنگ های ساختمانی:
سنگی که در ساختمان مصرف می شود باید سالم بوده،پوسیده نباشد و پوسیدگی هم نداشته باشد. سنگی که در زیر سازی راه و درون ساختمان مصرف می شود باید وزن فضایی اش بیش از 5/1 تن و تاب فشاری آن 40 کیلو نیوتن بر م م مربع باشد. سنگی که در نمای ساختمان مصرف می شود باید در برابر عوامل جوی پایداری کند،آب در آن نشت نکند و اثر فیزیکی و شیمیایی نداشته باشد. آب نمکد، و در آب وا نرود و با آن ترکیب نشود. سختی آن نباید کمتر از 3 و تاب فشاری آن کمتر از N\mm280 و وزن فضایی آن کمتر از t\m32 باشد.
سنگی که در سنگ فرش راه مصرف می شود باید سخت باشد، آب در آن نمکد که در هوای سرد یخ بزند. ساییدگی آن کم باشد و لاستیک چرخ غلتان زیاد نساید. باید تاب ضربه ای اش باشد تا سنگ غلتان کوبنده آن را خرد نکند.
سنگی که برای ساختن رویه ی سیاه مصرف می شود باید چسبنده ی سیاه خوب اندودش کند و چسبنده ی سیاه را بهتر از آب بمکد. سنگ سخت برای پی سازی ساختمان، زیر سازی راه و بالاست راه آن مصرف می شود.
در ساختن بتن، نباید دانه های سنگ پخ و سوزنی مصرف شود. دانه های سنگ بتن باید به دوغاب سیمان خوب بچسبند. تاب فشاری سنگ بتن از N/mm280 و سختی آن از 3، .وزن فضایی آن از 2 و وزن حجمی آن نباید از t\m37/1 کمتر باشد. برای ساخت بتن با تاب فشاری بالا سنگ با سختی 6 و بیشتر و تاب فشاری بیش از N/mm2100 مصرف بشود. به سنگ بتن گرد میکرنی و سیلیس مانند«دیاتومه»یا«کیزل گور» افزوده می شود.

3-چسبنده های ساختمانی:

1-3-گل رس:
از در هم کردن آب و خاک رس و ورز دادنشان ساخته می شود. چسبنده ی گل رسی در برابر نشت کردن آب و کم و زیاد شدن گرما پایدار نیست. خاک رس به دلیل مکش زیاد آب و باد پس از خشک شدن ترک می خورد.
گل رس خمیر چسبناک و شکل پذیر است زیرا ذره های جسم ها که دارای کشش مولکولی هستند همدیگر را می کشند. این کشش لعابی از آب به نازکی 6 تا 8 هزارم میکرن را با نیروی N/mm2200 به پولک های خاک رس می چسباند. این لعاب نازک سطح پولک ها را خیس می کند آنگونه که زیر اثر کمترین نیرو، پولک های خاک رس روی همدیگر می لغزند و شکل گل رس تغییر می کند که ای را شکل پذیری گل رس گویند. خاک رس شکلش پولکی است، نازکی پولک های خاک رس از یک هزارم میکرن تا 2 میکرن می باشد. نازکی پولک های خاک رس منت مری لنیت یک هزارم میکرن و درازای آن ها 100 تا 300 هزارم میکرن است. نازکی پولک های پاره ای از خاک رس ها به دو میکرن می رسد.
خاک رس، سیلیکات آلومینیومی است که آب شیمیایی دارد و از پوسیدن فلدسپات ها و میکا ها پیدا شده است.

2-3- قیر:
قیر جسم سیاهی است که از تعداد زیادی هیدرو کربور، که به سیستم کولوئیدی در هم شده اند درست شده است. و دارای هیدروکربور های گوگرد دار و اکسیژن دار نیز می باشد. با گرما دادن به قیر، از شخی به سفتی به خمیری به شلی و به آبکی می رود و در روغنی حل می شود. قیر چسبنده است و دانه های سنگ را به همدیگر می چسباند، این است که در ساختن رویه های سیاه آسفالتی مصرف می شود.آب در قیر نشت نمی کند، از این رو با آن ساختمان را آب بندی می کنند. چسبنده های سیاهی(قیر و قطران)که برای ساختن رویه های سیاه راه مصرف می شوند باید دارای خاصیت های زیر باشند:
1. رویه ی سیاه سنگ را با یک لعاب نازک بپوشانند و آن ها را به هم بچسبانند.
2. رویه ی سیاه در برابر اثر های جوی بویژه نشت کردن آب و کم و زیاد شدن گرما پایداری کند.
3. آب در آن نشت نکند.
4. در گرمای تابستان عرق نکرده، نرم نشود و موج بر ندارد و در سرمای زمستان جمع نشود و ترک نخورد.
5 . رویه ی سیاه زیر چرخ غلتان بارکش های سنگین پایداری کند و بار چرخ را به لایه ی زیرین خود برساند.(چرخ سطح راه را می کوبد، می مکد می خراشد و میراند)

3-3-ملات ها:
ملات جسمی است خمیری که پس از به مصرف رسیدن، به صورت فیزیکی خشک می شود یا شیمیایی می گیرد و شفت و سخت می شود. ملات از خوب در هم کردن یک جسم چسبنده(گل رس، دوغاب گچ، دوغاب آهک،دوغاب سیمان، قیر و قطران)و یک جسم پر کننده(دانه های ریز و درشت سنگ)ساخته می شود.
ملات برای رو مالی روی: دیوار، کف، بدنه ی پی، زیر سقف،پشت بام، چسباندن دانه های سنگ طبیعی و ساختگی به همدیگر، بند کشی لای درز ساختمان های آجری و سنگی و جز این ها مصرف می شود. ملات ها دو جور می گیرند، سفت و سخت می شوند: ملات های هوایی در هوا و ملات های آبی در جایی که هوا نباشد و زیر آب.
ملات های هوایی، یا فیزیکی در هوا خشک شده آب آزاد و نم آن ها خشک می شود، مانند ملات گل و کاه گل و یا شیمیایی در هوا می گیرند، مانند ملات گچ و ملات آهک هوایی. ملات های آبی، در جایی که هوا نباشد می گیرند و در زیر آب سفت و سخت می شوند، همانند ملات آهک آبی، ملات ساروج و ملات سیمان.

4-3-سیمان ها:
سیمان پرتلند:
گردی است که ساخته شده است از: در هم ریختن نزدیک به سه وزن سنگ آهک و یک وزن خاک، آسیاب کردن سنگ و خاک در هم ریخته تا گرد همگن شوند.پختن گرد همگن در دمای زیر 1000 درجه، تا CO2 از سنگ آهک و آب شیمیایی از خاک رس جدا شوند، در گرمای زیر 1200 درجه آهک با سیلیس و رس ترکیب می گردد.
در گرمای بالای 1200 درجه، رویه ی دانه های گرد داغ شده عرق می کنند و به همدیگر می چسبند، و به شکل دانه های جوش(کَلَنکِر)در می آیند.
دانه های کلنکر را سرد و با کمی گچ آسیاب می نمایند.
سیمان ترکیب شده است از:
%45 سه کلسیم سیلیکاتC3S
%25 دو کلسیم سیلیکات C2S
سه کلسیم آلومینات CA3 و چهار کلسیم آلومینوفریت C4AF در آن کم است.
سیمان های پرتلند ترکیب شده اند از:
آهک CaO تا67% وزن سیمان
سیلیس SiO2  تا 26% """""""
رس Al2O3  تا 7% """""""
اکسید آهن Fe2O3  تا6% """""""
منیزی MgO  تا5/4 % """""""
Na2O, K2O  تا 3/1% """""""
SO3  تا 3% """""""

آهکCaO: اگر در سیمان ترکیب شده باشد، کلسیم سیلیکات بویژه سه کلسیم سیلیکاتC3S سیمان زیاد می شود،این جسم تاب نخستین پس از ساختن ملات سیمان را بالا می برد. زیاد شدن سه کلسیم آلومینات در سیمان، پایداری آن را در برابر آب دریا سولفان دار کم می کند و ملات سیمان هنگام گرفتن زیادتر گرما پس می دهد.
سیلیسSiO2: در کوره ی سیمان پزی با آهک ترکیب سیلیکات کلسیم می دهد. اگر سیلیس در سیمان جایگزین اکسید آلومینیوم و اکسید آهن شود،دانه های مواد خام دیر عرق می کنند، اما می شود زمان گرفتن ملات این جور سیمان را به آسانی تنظیم کرد. هر گاه سیلیس در سیمان جایگزین آهک شود، تاب ملات سیمان به کندی افزایش می یابد.

انواع سیمان پرتلند از نظر جنس:
1. سیمان پرتلند نوع 1:سیمان معمولی مورد مصرف در تمام کار های ساختمانی در شرایط عادی جوی و محیطی. این گونه سیمان نباید در معرض حمله ی سولفات ها باشد.
2. سیمان پرتلند نوع 2:حمله ی کم سولفات ها را می تواند تحمل کند، در نتیجه برای ساختن کانال های فاضلاب و غیره خوب است. درجه حرارت این نوع سیمان نسبت به نوع یک کمتر بوده پس برای بتن ریزی در هوای گرم مناسب می باشد.
3. سیمان پرتلند نوع3:همان سیمان معمولی اما زودگیر می باشد، و در محل هایی که احتیاج به قالب برداری فوری باشد از این نوع سیمان استفاده می شود زیرا مقاومت نخستین این سیمان خیلی زود بالا می رود. گرمای تولید شده ی آن در ساعات اولیه ی مصرف زیاد پس مناسب برای مصرف در هوای سرد می باشد.
4. سیمان پرتلند نوع4:کمترین حرارت را در موقع سخت شدن تولید می نماید، بدین لحاظ در بتن ریزی های انبوه مانند سد ها مصرف این سیمان پیشنهاد می گردد؛ همچنین در بتن ریزی هایی که گرمای حاصله از سیمان برای بتن مضر تشخیص داده می شود، از این نوع سیمان به کار برده می شود.
5 . سیمان پرتلند نوع5:ضد سولفات بوده و در برابر حمله ی شدید سولفات ها بخوبی مقاومت می کند مصرف این نوع سیمان در ساختن اسکله ها و پایه های پل ها و کار های دریایی پیشنهاد می شود.

دیگر انواع سیمان پرتلند:

A1،A2،A3،(همان سیمان های پرتلند نوع 1،2و3 می باشند با این تفاوت که دارای مواد افزودنی هوازا هستند) سیمان پرتلند ممتاز،سیمان زود گیر، سیمان ضد سولفات، هوازا، رنگی،چاه کنی،روباره، سیمان های پوزولانی،انبساطی، سیمان برقی و سیمان بنایی.

4-سنگ های ساختگی

1-4-آجر:
آجر،آجور و یا آگور واژه ای است بابلی؛نام خشت نوشته هایی بوده است که بر آن ها فرمان، منشور،قانون و جز این ها را می نوشتند. سومری ها و بابلی ها، برای ساختن خشت، پی از فرو نشست سیلاب، گل خمیری را از کنار رودخانه ها بدست می آوردند. از زمان پیدایش نخستین آجر اطلاع دقیقی در دست نیست ولی احتمالاً همزمان با پیدایش آتش بوده است، و در دشت هایی که سنگ یافت نمی شده اختراع شده است.
نخستین بار از گل پخته دیواره ها و کف اجاق ها، به آجر پزی پی برده اند.پیشینه ی آجر پزی در خوزستان و میان دو رود(میان رودان یا بین النهرین)زودتر از جاهای دیگر ایران زمین می باشد، در هندوستان قدمت آجر به 6000 سال می رسد. آجر یکی از مصالح ساختمانی است که با خلق و خوی بشر بسیار سازگار بوده و در هر دورانی از تاریخ به نوعی مورد کاربری واقع شده است.
آجر سنگی است ساختگی و دگر گون از پختن خشت بدست می آید.خشت خاکی نمناک یا گلی است که بدان شکل داده باشند؛(گِل مخلوط همگن و ورزیده ی آب و خاک است) خاک را با 15 تا 25 صدم وزنش آب در هم کرده ورز می دهند تا تمام دانه های خاک نمناک شوند، یا به گرد خاک 7 تا 8 صدم وزنش نم می زنند. به گل با فشار کم و خاک نمناک با فشار زیاد شکل می دهند. ساده ترین تعریفی که از آجر می توان بیان کرد، این است که آجر،سنگی است مصنوعی(ساختگی)که از پختن خاک رس با استخوان بندی اصلی بدست می آید، و ابعاد و تعداد آن مطابق نیاز ما قابل تغییر می باشد.
1-4-1-خاک آجر:
زمین خرده سنگی در همی است از جسم جامد+آب+هوا.آب و هوای درون خاک آجر، جای خالی آن است که نمی شود بر آن بار گذاشت.جسم جامد خاک، در هم شده ای است از میان دانه(ماسه)+ ریز دانه(لای و خاک رس پولکی). خاک آجر دارای سنگ آهک،سولفات ها، فلدسپات ها، جسم های آهن دار، رستنی ها و جز این ها نیز هست. بهترین خاک برای ساخت آجر خاک رس می باشد.

1-4-2-مراحل پخت آجر:
1. تهیه ی خاک رس.
2. به عمل آوردن خاک.
3. ساختن گِل.
4. قالب گیری یا خشت زنی.
5. خشک کردن خشت.
6. پخت آجر در کوره.

1-4-3-انواع کوره ی آجر پزی:
1. کوره با آتش و آجر ثابت(کره ی چاهی یا حلقه ای)
2. کوره با آجر ثابت و آتش رونده(کوره ی هوفمان)
3. کوره با آتش ثابت و آجر رونده(کوره ی تونلی)

1-4-4-طبقه بندی آجر:
1-4-4-1-طبقه بندی از لحاظ جنس آجر:
1. آجر فشاری با ابعاد 5*10*20 و 5.5*11*22 مناسب برای کلیه ی کارهای گری چینی و طاق ضربی.
2. آجر ماشینی(سوراخ دار)روی سطح بزرگتر آن 8 یا 10 سوراخ به قطر 5/1 تا 2 سانتیمتر موجود است؛ جنس این آجر ها ترد و شکننده بوده خاصیت مکندگی آن کمتر از آجر فشاری می باشد و قابل تیشه داری نیست.سوراخ ها باعث می شود که ملات به طور عمودی در دیوار نفوذ کرده و استحکام دیوار بیشتر شود. برای دیوار جدا کننده ی غیر باربر و دیوار باربر با میلگرد مسلح مناسب است و ابعاد آن 5/5*11*22 می باشد.

1-4-4-2-انواع آجر از لحاظ رنگ:
این گونه آجر ها بیشتر در مواقعی کاربری دارند که از آجر بخواهیم در نما استفاده کنیم.
آجر هایی که در نما به کار می روند:زرد کمرنگ یا آجر سفید،زرد پررنگ یا بهی، قرمز رنگ روشن و قرمز سیر. ضخامت آجر نما 3 یا 4 و یا 5 بوده و دو بعد دیگرشان تفاوتی با دیگر آجر ها نمی کند.

1-4-4-3-آجر از لحاظ ابعاد:
5*10*20 و 5/5*11*22

2-4-سرامیک:
نام گروهی از خاک های شکل گرفته ای است که در گرمای 900 تا 2000 درجه پخته می شود و شکننده می باشد.سرامیک به دو نوع زمخت و ظریف می باشند. سرامیک های زمخت که تو پریشان کم است مانند:آجر بنایی، سفال پوشش بام و تن پوشه ی سرامیکی. سرامیک های زمخت که تو پریشان زیاد است، این نوع سرامیک ها در دمای عرق کردن پخته شده اند مانند: آجر ضد اسید، آجر پایدار در برابر ساییده شدن تنپوشه ی فاضلاب، تشت، تغار و ناودان.

سرامیک های ظریف با تو پری زیاد:
در گرمای عرق کردن پخته شده اند مانند: کاشی های یک رنگ و چند رنگ برای فرش کف،مقره های چینی، آسترآسیاب های گردنده ی ساچمه ای از چینی و از نسوزی که در گرمای عرق کردن پخته شده باشند.
سرامیک های ظریف با تو پری کم مانند: نیازمندی های بهداشتی پخته شده از خاک، گلدان، مجسمه و چیز های زینتی با ته لعاب سفید قلعی و... .

3-4-کاشی:
کاشی قطعه سنگی است مصنوعی به ابعاد مختلف و به ضخامت چند میلیمتر که یک روی آن دارای سطحی شیشه ای بوده و کاملاً صاف و صیقلی می باشد به همین علت به راحتی قابل تمیز کردن است؛ و اغلب در محل هایی از ساختمان به کار برده می شود که امکان رشد میکرب بیشتر بوده و در نتیجه احتیاج به نظافت بیشتر دارد، همانند: حمام ها، توالت ها، آشپزخانه ها و آب ریز گاه های عمومی و... .

3-4-1-اجزای کاشی:
از دو قسمت تشکیل شده است:1- قطعه ی سفالی که بخش اصلی استخوان بندی کاشی است. و 2- لعاب روی آن که ماده ای شیشه ای است.

3-4-2-مراحل تهیه ی کاشی:
1. تهیه ی مصالح اولیه.
2. ساختن گل.
3. قالب گیری.
4. خشک کردن.
5. پختن کاشی.
6. لعاب دادن روی کاشی.

3-4-3-ابعاد کاشی:
10*10 و 20*20 و 30*30 و 20*10 و 40*40 و 15*15 .

4-4-نسوز ها:
در کوره ی های فلز گدازی، سیمان پزی، سرامیک پزی و شیشه آب کنی و مانند این ها؛ از آن جایی که بدنه ی کوره در دمای بیش از 500 تا 600 درجه تغییر حالت داده و در دمای 1000 درجه به حد خمیری می رسد نیاز به مواد نسوزی داریم که دست کم حرارت 1500 درجه را تحمل کند؛ این مواد نسوز نامیده می شود.
نسوز هایی که در صنعت مصرف می شود: نسوز سیلیکاتی شاموت، نسوز سیلیکات، منیزیم، سیلیسی و کربناتی و دیگر نسوز ها هستند.

4-4-1-مصرف نسوز در ساختمان:
در امر تولید واحد های مسکونی 10 تا 12 طبقه و یا حتی بزرگتر جز در بعضی مکان ها چون داخل شومینه مصرف مستقیم ندارد؛ اما در ساختمان های عمومی چون بیمارستان ها و غیره، مثلاً برای پوشش داخلی کوره های زباله سوزی-دیگ های بخار-دیگ های شوفاژ و... از نسوز استفاده می گردد.

4-4-2- مراحل تهیه ی نسوز:
1. تهیه ی مواد اولیه.
2. آماده سازی مواد.
3. شکل دادن نسوز.
4. خشک کردن نسوز.
5. پختن نسوز.

4-4-3-مصرف نسوز های فرسوده:
در صورت نیاز می توان با آسیاب کردن نسوز های خرد شده و فرسوده آن را لا مقداری مواد اولیه از همان جنس مخلوط و تکرار مراحل پخت نسوز جدید تولید کرد که در واقع به نوعی صرفه جویی می باشد.

5-گچ:
از جمله مصالحی است که در صنعت ساختمان سازی از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده و از نخستین قدم(ریختن رنگ برای مشخص نمودن محیط کارگاه) تا واپسین عملیات اجرایی(سفید کاری) کاربرد دارد. گچ از پختن و آسیاب کردن سنگ گچ بدست می آید.

1-5-خواص گچ:
گچ علاوه بر دو خاصیت عمده ی زود گیری و ازدیاد حجم به هنگام سخت شدن دارای خواص دیگری چون اکوستیک بودن، مقاومت در برابر آتش سوزی، ارزانی و فراوانی و همچنین رنگی سفید و خوش آیند می باشد. از دیگر خواص گچ می توان به رنگ پذیری، سخت شدن، ضعف در برابر رطوبت و در عین حال توانایی مقاوم نمودن آن در برابر رطوبت اشاره کرد؛ که ساده ترین راه آن پاشیدن چند لایه رنگ بر روی آن است.

6-شیشه
جسمی است شفاف که نور بخوبی از آن عبور می کند و پشت آن بطور واضح قابل دیدن است. شیشه جسمی است سخت که در طبقه بندی سختی اجسام در ردیف هشتم بوده و به غیر از الماسه ها همه ی سنگ ها را خط می اندازد. وزن مخصوص شیشه 5/2 گرم بر سانتی متر مکعب بوده و بسیار ترد و شکننده می باشد؛شیشه تنها مصالحی است که با وجود آنکه نور به راحتی از آن عبور می کند، فضا های مسکونی را از گزند عوامل جوی چون باد-باران-برف-سرما و نیز هجوم حشرات و حیوانات محفوظ نگاه می دارد.(شیشه علی رقم ظاهر آن که جامد می نماید از نظر علم مواد یک جسم مایع است و در طول زمان جاری شده و سطح آن موجی شکل می شود) با توجه به سطحی که شیشه می پوشاند قیمت آن ارزانتر از دیگر مصالح بوده و به ساختمان جلوه ی خاصی می دهد.

1-6-انواع شیشه:
1. شیشه ی رنگی.
2. شیشه ی مسلح.
3. شیشه ی مقاوم در برابر حرارت.
4. شیشه ی پیش تنیده.

شیشه ی نشکن.
5. شیشه ی خم.
6. شیشه ی ضد گلوله.
7. شیشه ی مقاوم در برابر صوت.(ضد صوت).
8. پشم شیشه.
9. کف شیشه.
10.آجر شیشه.
11. شیشه ها ی تار.

گسل تبریز

 مقدمه
   فرآيند گسترش كف اقيانوس در درياي احمر و جدايش و واگرايي پليت عرب از افريقا , مهم ترين رخدادي است كه سرزمين هاي خاور ميانه را تحت تاثير خود قرار داده است. فرآيند ياد شده با همگرايي مورب((oblique convergence بين پليت عرب وآسيا (با وجود اتمام فرآيند فرورانش نئوتتيس و رخداد مراحل متعدد برخورد) جبران ميشود, افزون بر زمين درز هاي زاگرس, البرز( در ايران) , قفقاز (در آذربايجان ), تورايد, پونتايد( در تركيه ) و پالميرايد (در سوريه) كه هر كدام به شيوه اي خاص, بخش هايي از اين همگرايي قطعات ليتوسفري , كوتاه شدگي وضخيم شد گي پوسته را جبران مي كنند, سيستم گسل تبريزخود از جمله زمين درز هاي پويايي است كه( به سهم خود) بخش ديگري از اين دگرريختي ترافشارشي را متحمل ميشود.
  

      زمين شناسي ساختماني گسل تبريز
   گسل تبريزرا از ديدگاه جنبش هاي عهد حاضر, ميتوان پويا ترين عنصر ساختاري در زمين شناسي آذربايجان دانست. آزيموت خط امتداد اين گسل در شمال شهر تبريز130(شمال باختري- جنوب خاوري) است. بررسيهاي روي زمين , نشانگر دگرريختي ترافشارشيtranspressional)) در امتداد گسل تبريز است و به گفته ديگر لغزش كل در اين گسل, برآيند مؤلفه هاي شيب لغزمعكوس(شكل1)وامتداد لغز راست گرد است. در راستاي اين سامانه امتداد لغز همگرا عناصر توپوگرافيك مثبت و منفي متعددي مانند رشته كوه هاي ميشو , مورو, عينالي و شبلي ايجاد شده اند, همچنين بررسي هاي جديد گواهي برنقش مهم گسل تبريز در شكل گيري درياچه اروميه و فرونشست قوري گل( دربستان آباد) مي دهند.
   كوه هاي عينالي( شمال تبريز) , كه دربرگيرنده طبقات سرخ نئوژن هستند, چين خوردگي هاي نامتقارني ديده ميشوند كه جهت يافتگي محور اين چين ها نشانگر ارتباط انها با گسل تبريز است( fault –related folds ). اين چين ها در فراديواره (hanging- wall ) اين گسل ايجاد شده اند. با توجه به ارتباط اين چين ها با حركات فراديواره گسل تبريز , ميتوان گفت, بخشي از كوتاه شدگي پوسته در امتداد گسل تبريز, به وسيله اين چين ها جبران ميشود.
  

  اندازه گيري هاي انجام شده بر روي يكي از اين چين ها, كه صورت يك چين كشان گسلي(fault-drag fold ) با يال جنوبي برگشته و در مجاورت بلافصل گسل ايجاد شده است, موقعيت محور اين چين را 110/25نشان مي دهد به گفته ديگر محور اين چين خوردگي با زاويه ميل 25 درجه به سوي ESE , جهت يافته است. جهت ميل (plunge – direction) يدست آمده در اين چين, خود نشان گر وجود مؤلفه راست گرد در جابجايي هاي گسل تبريز است.
   شواهد صحرايي در مورد دگريختي هاي كواترنري , بيانگر اين واقعيت اند كه امروزه نيز اين ساختار متحمل دگرريختي پيشرونده امتداد لغز همگرا است . شواهد برپايي(uplift) را در سواحل شمال خاوري درياچه اروميه(شكل 4) و در مخروط افكنه هاي زهكشي شده كوهپايه هاي مورو , ميشو و عينالي ميتوان ديد. همچنين جدايش و انحراف راستگرد آبراهه ها وزهكشي ها در كوهپايه هاي ياد شده ديده ميشوند به گونه اي كه سبب پديد آمدن سيما هاي مورفوتكتونيكي, از جمله, پشته مسدود كننده) shutter - ridge ) و تسخير رودخانه(river - capture ) شده است. الته برخي از اين سيما ها در شمال تبريز امروزه در حال تسطيح است وروي آنها ساختمان هاي مسكوني ساخته ميشود و فقط در عكس هاي هوايي قديمي ميتوان سيما هاي ياد شده را رد يابي كرد.

     تكتونيك
   از ديدگاه زمين ساختي , سيستم گسل تبريز منطبق بريك زمين درز برخوردي( collisional suture) است(علوي , م. 1991) اين برخورد بين دو بخش ضخيم شدگي پوسته, به نام هاي مجموعه ماگمايي البرز وبخشي از مجموعه ماگمايي اروميه – دختر, (زون تبريز- ساوه ), رخ داده است. به گفته ديگر, درامتداد اين سامانه گسلي, يك حوضه اقيانوسي,(بخشي از نئوتتيس) , ناپديد شده است.اگرچه زمين درز ياد شده توسط رسوبات نئوژن پوشيده شده است با وجود اين رخنمون هايي از افيوليت ها(بخش هايي از ليتوسفراقيانوسي obduct شده ) در امتداد اين گسل ديده ميشود , رخنمون افيوليتي؟ اسكندر در خاور تبريز ( محدوده ورقه 1:100000 خوجا) مي تواند گواه ديگري از قلمرو اقيانوس فرو رانده شده نئوتتيس باشد.
  

 دراين آميزه افيوليتي؟ بخش هايي خرد شده ومحدود به گسل, ( در بر دارنده سنگ هاي رسوبي نهشته شده در abyssal plain مانند سنگ آهك پلاژيك, طبقات چرت هاي راديولاريتي وهمچنين گدازه هاي بازالت اسپيليتي ديده مي شود كه ميتوان آنها را بخش هايي از لايه هاي يك و دو اقيانوسي در نظر گرفت. گدازه هاي ياد شده تحت تآثير چرخه سيالات گرمابي, دگرسان شده اند و كاني هاي سولفيدي در آنها رشد يافته است , گاه در اثرdynamic metamorphism ,دگرگون شده اند . ليستوينيت (Ophi-calcite) از ديگر اجزاء تشكيل دهنده آميزه تكتونيكي اسكندر است.
   درون مجموعه ياد شده توده اي آذرين با تركيب گرانيتي تا گرانوديوريتي نفوذ كرده است وجود درونبارهاي(enclaves) بازيك (كه اندازه آنها گاه درحد چند دسي متر است) از بارز ترين اختصاصات اين توده آذرين است شكل وحاشيه اين آنكلاو ها گواه بر رخداد magmatic-mixing هستند,به گفته ديگر درونبار هاي بازيك به حالت مايع وبه شكل قطرك هايي(micro-pillow ) غير قابل امتزاج , درون ماگماي گرانيتي وارد شده اند وسپس تقريبآهمزمان با هم متبلور شده اند بررسي هاي صحرايي ومطالعات آزمايشگاهي( شيميايي و ميكروسكوپي) دلايلي ازpost-collisional بودن زمان جايگيري اين توده را ارائه ميكنند.
   سنگهاي تشكيل دهنده آميزه افيوليتي؟ , افزون بر اينكه در هنگام بالا رانده شدن(obduction) دچار دگرريختي شده اند,همراه با توده گرانيتي نيز متحمل دگرريختي پيشرونده , مربوط به ادامه همگرايي پس از برخورد(indentation-tectonics ) , شده اند, بررسي هاي روي زمين گواه بر آن هستند كه اين دگرريختي ها در يك محيط ترد وشكننده(brittle) تا محدوده ترد-نرم( brittle- ductile ) رخ داده اند. اگرچه مجموعه سنگ هاي ياد شده با طبقات سرخ قاره اي ميوسن(Miocene red beds) , به گونه دگرشيب , پوشيده شده اند, با اين حال, جوان ترين دگرريختي ها, تمامي سنگ هاي زير و روي دگرشيبي را با هم دگرريخت كرده است. به گونه اي كه در امتداد گسل تبريز,سنگ هاي گرانيتي ياد شده, بر روي لايه هاي آذرآواري سهند (به سن پليوسن) رانده شده اند, واين راندگي سبب برگشتگي لايه هاي آذرآواري سهند , در فروديواره گسل شده است.

 

گل نرگس

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ادامه نوشته

ارباب چشم انتظاریم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ادامه نوشته

سنگ راف

         
Citrine                             smoky quartz                             agate  

 

         
 Amethyst                          smoky quartz                      smoky quartz

 

         
Smoky quartz                       rock crystal                           smoky quartz

 

         
Agate                                   agate                                agate

 

         
               agate                              moss agate                           moss agate      

 

        
     smoky quartz                          onyx                                   pyrite            

 

         

پرسشها

پرسش	پوسته اقيانوسى در برخورد با نقاط داغ چه تغييرى مى کنند؟
پاسخ	هنگامى که اين پوسته به نقاط داغ مى رسد ساختمان هاى آتش فشانى زيردريايى وهوايى بر روى کف اقيانوس تشکيل مى شوند اين سرباره ها موجب خم شدن وفرورفتن ليتوسفر اقيانوسى و موهو به اعماق مى شود.
پرسش	پوسته اقيانوسى در بازگشت به گوشته چه تغييراتى حاصل مى کند؟
پاسخ	در هنگام اين برگشت ،پوسته اقيانوسى ذره  ذره آب خود را از دست مى دهد وکانى هاى آبدار آن بتدريج به حالت ناپايداردر مى آيد به اين ترتيب ابتدا در رخساره آمفيبوليت وبعد در رخساره اکلوژيت تبلور مجدد مى يابد.
پرسش	سفره هاى افيوليتى چگونه تشکيل مى شوند؟
پاسخ	درمجاورت مناطق فرورانش ،جزاير قوسى يا تصادم قاره- قاره گاهى اتفاق مى افتد که قطعات ليتوسفر اقيانوسى به جاى اينکه به اعماق گوشته فر روند بر روى حاشيه قاره ها رورانده شده. پوسته اقيانوسى بلندى وبه صورت لايه لايه در درون اقيانوس ها به وجود مى آيند ولى در سطح قاره ها به علت جايگزينى تکتونيکى به شکل سفره هاى افيوليتى ديده مى شوند.
پرسش	بر حسب محيط استقرار بازالت هاى اقيانوسى را به چند دسته تقسيم مى کنند؟
پاسخ	به 5 دسته به نام هاى :مورب- باب ها- اپيدها- اويب ها و ياب ها
پرسش	خصوصيات بازالت هاى مورب را بنويسيد؟
پاسخ	بازالتهايى هستند که يا در حد پشته هاى اقيانوسى وغالباً در محور اين پشته ها وگاهى در کوههاى زيردريايى قراردارند-بازالتهاى مزبور بخش فوقانى پوسته اقيانوسى را تشکيل مى دهند وبه صورت روانه هاى زيردريايى ودايک از ماگماها متبلور مى شوند.
پرسش	خصوصيات بازالت باب را بنويسيد؟
پاسخ	اين بازالتها در محل محورهاى کششى واقع در عقب جزاير قوسى که داراى ساختمانى مشابه با شکاف هاى ميان اقيانوسى مى باشند به وجود مى آيد اين بازالت ها پوسته حوضه هاى پشت قوسى ياحوضه هاى حاشيه اى را تشکيل مى دهند.
پرسش	خصوصيات بازالت هاى اپمب را بنويسيد؟
پاسخ	شامل بيرون ريزى هاى پرضخامت آتش فشانى زير دريايى است که به کف اقيانوس مى رسند ومنجر به ضخيم شدگى نسبتاً زياد در پوسته اقيانوس مى شوند.
پرسش	خصوصيات بازالتهاى اويب را بنويسيد؟
پاسخ	اين بازالتها نيز در درون صفحه اقيانوسى وبه صورت کوههاى دريايى وجزاير بين اقيانوسى کم وبيش منفرد ديده مى شوند
پرسش	خصوصيات بازالتهاى ياب را بنويسيد؟
پاسخ	در جزاير قوسى ديده مى شوند به علاوه در حاشيه قاره اى فعال نوع آندى قابل مشاهده اند
پرسش	آنکلاوهاى اين کيمبرليت ها چه موادى هستند؟
پاسخ	قطعاتى از مواد بسيار عميق زمين را در دسترس قرار مى دهند که مستقيماً قابل مطالعه پترولوژى وژئوشيمى مى باشد.

سنگهای اتشفشانی

 در رده بندی سنگهای آتشفشانی ، گدازه دماوند کوچک به همراه دیگر گدازه‏‎‎‏های مافیک هراز در محدوده تفریت بازانیت و تراکی بازالت قرار می گیرند . درمطالعات پتروگرافی این گدازه ها درای بافت میکروپرفیری با خمیره میکرولیتی به همراه شیشه قهوه‏‎‎‏ای رنگ هستند . بلورهای درشت را الیوین ،‌کلینوپیروکسن و بیوتیت تشکیل می‏‎‎‏دهند و خمیره شامل میکرویتهای پلاژیوکلاز، فلدسپار قلیایی، کلینوپیروکسن، بیوتیت وکانی کدر است . آنالیسم ها در این سنگها به صورت میکروفنوکریستهای خود شکل و اغلب به شکلهای شش گوش کامل در زمینه شیشه ای پراکنده هستند. این کانیها حاوی ادخالیهایی از میکروکریستالیتهای کلینوپیروکسن‏‎‎‏اند که به صورت زونهای متحدالمر‏‎‎‏کز نظم یافتهاند اطراف آنالیسم ترکهایی دیده می شود که منشا انبساطی دارند و بر اثر افزایش حجم 10% ناشی از تبدیل لوسیت به آنالیسم به وجود آمده‏‎‎‏اند . وجود ترکهای انبساطی در خمیره شیشه‏‎‎‏ای اطراف نالیسم شاهد خوبی بر تبدیل لوسیت به این کانی است . مشاهدات صحرایی نشان می دهد که لایه رسوبی آواری ناپیوسته ای بر روی روانه گدازه دماوند کوچک قرار دارد . این لایه حاوی خرده پامیس‏‎‎‏های تراکی آندزیتی و شکسته بلورهای کانیهایی است که در تراکی آندزیتهای دماوند دیده می شوند و نشانگر حمل هوایی مواد آذر آواری مربوط به فورانهای تراکی آندزتی دماوند است . بررسی های ژئو شیمیایی نشان می‏‎‎‏دهد که سنگهای مافیک و تراکی آندزیتهای دماوند قلیایی بوده ، در قلمرو دسیک قرار می‏‎‎‏گیرند . الگوی عناصر کمیاب بازانیتهای دماوند کوچک مشابه با الگوی بازالتهای دماوند و مشابه با بازالتهای درون صفحه قاره‏‎‎‏ای ‏‎(WPB)‎‏ است . وجود آنومالی های منفی ‏‎K‎‏ و ‏‎Rb‎‏ در بازانیتها و تراکی بازالتها شاید بعلت باقی ماندن فاز پتاسیم دار در منشا آنها باشد . الگوی عناصر نادر خاکی در بازالتها و تراکی آندزیتها به هم شبیه است ولی تراکی آندزیتها از عناصر نادر خاکی در مقایسه با بازالتها تهی شدگی نشان می‏‎‎‏دهند که این امر مبین عدم تفریق ساده تراکی آندزیتها از بازالتها است . نسبتهای ایزوتوپی بازالتها و تراکی آندزیتها یکسان نیست و تراکی آندزیتها آرایه ای را تشکیل م یدهند که از بازالت به سمت ترکیب ایزوتوپی پوسته قاره ای بالایی کشیده شده‏‎‎‏اند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تراکی آندزیتها از تفریق ماکای مافیک مولد بازالتها همراه با هضم پوسته (‏‎ ‏‎AFC‎‏ یا ‏‎(assimilation and fractional crystallization‎‏ به وجود آمده باشند ..

ادامه نوشته

بازالت

بازالت عبارت از سنگ آتشفشانی تمام بلورین ، نیمه بلورین و گاهی شیشه‌ای است که دارای بافت آفانیتی است و گاهی نیز بصورت توده‌های تموذی کم عمق ظاهر می‌شود مهمترین کانیهایی که در این سنگها دیده می‌شوند عبارتند از پلاژیوکلاز (لابرادوریت) 40 تا 60 درصد ، کانیهای فرومنیزین (پیوکسن‌های منوکلینیک و الیوین) 35 تا 55 درصد. ترکیب متوسط پلاژیوکلازهای یک سنگ باید لابرادوریت یا بازیک تر از آن باشد تا بتوان آنرا جزو دسته بازالتها قرار داد.

معمولا تغییرات زیادی در ترکیب پلاژیوکلازها دیده می‌شود. بلورهای درشت ممکن است آنورتیت ، بیتونیت و یا در اکثر حالات لابرادوریت باشد و این پلاژیوکلازها خیلی وقت ها زونه هستند. بلورهای درشت هر چه اندازه شان کوچکتر باشد اسیدی ترند و پلاژیوکلاز خمیره از آنها هم اسیدی تر است. بلورهی درشت پلاژیوکلاز از نوعی است که در درجه حرارت زیاد تشکیل شده است. انکلوزیون‌های شیشه‌ای و الیوین در آنها دیده می‌شود. ماکل‌های آلبیت ، پریکلین و کارسباد بخوبی در خیلی از بلورها مشهود است.

کانیهای فرومنیزین بازالتها

در بازالتهای دانه درشت بلورهای بزرگتر پیروکسن از نوع اوژیت و دیوپسیدیک است، در صورتی که بلورهای کوچک از نوع پیژونیت می‌باشد. در بازالتهای دانه ریز یک نوع پیروکسن نیمه پایدار باهم اوژیت ساب کلسیک دیده می‌شود. هیپرستن نیز ممکن است در بازالتها دیده شود. ولی خیلی کمتر از اوژیت که اکثرا در بازلتها وجود دارد. الیوین در سنگها دیده می‌شود و ممکن است ترکیب آن در یک سنگ تغییر کند بطوری که دانه‌های ریزتر دارای آهن بیشتری باشد.

کانیهای فرعی بازالتها

کوارتز بصورت کانی فرعی ممکن است دیده شود ولی مقدار آن در حدود 10 درصد باشد سنگ را به اسم کوارتز بازالت می‌نامیم. کریستوبالیت نیز در خمیره بعضی از بازالتها زیاد دیده می‌شود. اورتوز در صورتی که وجود داشته باشد. مقدارش ناچیز است ولی در برخی انواع بازالتها ممکن است کانی اصلی باشد.

کانیهای فرعی دیگر عبارتند از آپاتیت ، منیتیت ، ایلمنیت و گاهی زیرکن. فلدسپاتوئیدها در انواع قلیایی بازالتها به مقدار کم ممکن است وجود داشته باشد. شیشه ممکن است یکی از اجزای اصلی یا فرعی بازالتها باشد بادامک‌های بازالتها از کانیهای معمولی این سنگها بااضافه زئولیت‌ها ، کلسیت و کوارتز ممکن است پر شده باشد.

دگرسانی بازالتها

پیروکسن‌ها دگرسان شده به کلریت ، سرپانتین و کربنات تبدیل می‌شود، الیوین‌ها به ایدینگزیت و سرپانتین یا ناترونیت تبدیل می‌شوند. فلدسپاتها معمولا دگرسان نشده‌اند ولی ممکن است کائولینیزه یا کلریتیزه شده باشد.

انواع مختلف بازالتها

• کوارتز بازالت
• الیوین بازالت
• هیپرستن بازالت
• هورنبلند بازالت
• ملافیر : نام منسوخی است که برای انواعی از بازالت که در دوران اول تشکیل شده اند نیز بکار می‌رفته است.
• تولئیت : عبارت از بازالتی است که اگر ترکیب آن را به روش CIPW محاسبه کنیم دارای هیپرستن خواهد بود.
• پیکریت : نامی است که برای بازالتهایی که دارای مقدار زیادی الیوین است بکار رفته است. گرچه به نوعی از پریدوتیت‌ها نیز پیکریت گفته می‌شود.
  
  
• اسپیلیت‌ها : بازالتهای هستند که لابرادوریت آنها آلبیتیزه شده و اوژیت آنها در نتیجه دگرسانی به آکتینوت ، کلریت ، اپیدوت و الیوین سرپانتینیزه تبدیل شده است.

ساخت و بافت بازالتها

بازالتها دارای ساخت و بافتهای خیلی مختلفی هستند و از انواع تمام بلورین تا شیشه‌ای تغییر می‌کنند. مهمترین انواع آنها بدین قرار است.

1. بافت شیشه‌ای : اکثرا شیشه قهوه‌ای روشن با کریستالیت‌ها و میکرولیت‌های کم
2. بافت نیمه بلورین : خمیره شیشه‌ای که قسمت عمده سنگ را تشکیل داده و دارای تعداد کمی بلورهای درشت است این بافت را بافت ویتروفیر می‌گوییم و سنگ مربوط بازالت و تیروفیر نیز نامیده می‌شود.
3. بافت واریولیتیک : گاهی مقادیر مختلفی اسفرولیت های گرد یا نامنظم پلاژیوکلاز که بطور شعاعی در یک خمیره که ممکن است دارای مقادیر مختلفی شیشه باشد قرار گرفته است این نوع بافت را واریولیتیک و سنگ مربوط را واریولیت گویند.
4. بافت انترسرتال : خمیره بیشتر دارای بلورهای میکروسکوپی ذرات شیشه‌ای است که در جهت‌های مختلف بین بلورهای فلدسپات‌ها قرار گرفته است. این بافت را گاهی بافت انترسرتال نیز می‌نامند.
5. بافت هیالوپلیتیک : اگر خمیره بیشتر از بلورهای میکروسکوپی فلدسپاتها (پلاژیوکلازها) تشکیل شده و اوژیت در میان آنها دیده شود و مقدار شیشه ناچیز باشد. این بافت را هیالوپیلتیک گویند.
6. بافت پیلوتاکسیتیک : خمیره از میکرولیت های فلدسپاتها تشکیل می‌شود.
7. بافت گرانولیتیک : خمیره بیشتر از پیروکسن‌ها و به مقدار کم از پلاژیوکلازهای تشکیل شده است که بین سایر بلورها قرار گرفته است.
8. بافت افیتیک : خمیره از میکرولیتهای پلاژیوکلازها تشکیل که بوسیله بلورهای بی‌شکل پیروکسن احاطه شده است.

محل تشکیل بازالتها

بازالتها فراوانترین سنگهای آذرین خروجی هستند و اکثر بصورت جریانهای گدازه‌ای و همچنین سنگهای آذر آواری دیده می‌شود. سه دسته مهم بازالت از نظر زمین شناسی وجود دارد.

1. بازالتهای جلگه‌ای : که همراه با کوارتز دیابازها ظاهر می‌شوند و با ضخامت‌های زیاد وسعت خیلی زیاد را می‌پوشاند.
2. بازالتهای الیوین‌دار : در ناحیه اقیانوسها و معمولا همراه با مقدار کمی تراکیت و فنولیت دیده می‌شود.
3. بازالتهایی که همراه با آندزیت ، داسیت و ریولیت دیده می‌شود و اکثرا در نواحی چین خورده ظاهر می‌شود.

مباحث مرتبط با عنوان

• پلاژیوکلاز
• دیابازها
• ریولیت
• سنگ شناسی آذرین
• آتشفشان شناسی

ادامه نوشته

سرعت انتشار امواج

 سرعت انتشار امواج در نمونه‌هاي سنگ كربنات يكي ازمخازن هيدروكربني جنوب ايران
  
   چكيده
   در اين پژوهش اثر پارامترهاي مختلف بر روي سرعت انتشار امواج الاستيك (تراكمي و برشي) ونتايج اعمال نظريه‌هاي گاسمن ،بيوت و وايلي برروي داده‌هاي آزمايشگاهي براي هشت نمونه سنگ كربنات يكي از مخازن هيدروكربني جنوب ايران بررسي شده است. اندازه‌گيري‌هاي آزمايشگاهي بر روي كليه نمونه‌ها در حالت خشك و اشباع انجام شده است. فشار سيال درون حفره‌هاي اشباع از نفت سفيد، برابر MPa 5 ومقادير فشار مؤثر از MPa 5 تا MPa 60 انتخاب شده است . بسامد مركزي براي مـوج P برابر MHz 1 و براي مـوج SبرابـرMHz 6/. بوده و تمام اندازه‌گيري‌ها در دماي اتاق انجام گرفته است. نتايج به دست آمده نشان مي‌دهد كه سرعت انتشار امواج تراكمي در اثر اشباع افزايش مي‌يابد ولي سرعت امواج برشي درسنگ‌هاي اشباع از سيال، تغييرات ناچيزي را نسبت به همان سنگ‌ها در حالت خشك نشان مي دهد. افزايش فشار مؤثر در هر دو حالت خشك و اشباع باعث افزايش سرعت‌ مي‌شود، اما آهنگ افزايش سرعت امواج تراكمي بيشتر است. با افزايش تخلخل نمونه‌ها، سرعت‌ها كاهش و با افزايش چگالي نمونه‌ها سرعت‌ها افزايش مي‌يابند. با به‌كارگيري نظريه‌هاي گاسمن و بيوت مشاهده شد كه اين نظريه‌ها همخواني بسيار خوبي با داده‌هاي آزمايشگاهي دارند. انحراف پيش‌بيني شده در نظريه گاسمن از داده‌هاي آزمايشـگاهي بيـن 3%- تا 1%+ است. پاشش بيوت براي سرعت امواج تراكمي كمتر از 3/. درصد و براي سرعت امواج برشي كمتراز5/. درصد است. همچنين مشاهده شد كه معادله ميانگين زماني وايـلي همخواني خوبي با داده‌هاي آزمايشگاهي ندارد.

کانه زایی منگنز

  كانه‌زايي منگنز لايه‌اي‌شكل گراب (تيپ كوبا) در واحدهاي آتشفشاني- رسوبي اليگوميوسن درشمال خاور طالقان (البرز مركزي)
  
   چكيده
   كانسار منگنز گراب در 185 كيلومتري شمال باختر تهران و 32 كيلومتري شمال خاور شهرك طالقان در زون البرز مركزي باختري قرار دارد.
   عمده‌ترين واحدهاي سنگي رخنمون يافته در منطقه، سنگهاي آتشفشاني ائوسن بالايي و واحدهاي آتشفشاني- رسوبي اليگوميوسن مي‌باشند كه به صورت كمربندي با روند شمال باختر-جنوب خاور گسترش دارند.
   كانه‌زايي منگنز لايه‌اي شكل در واحدهاي آتشفشاني- رسوبي اليگوميوسن رخ داده است كه بر حسب نوع سنگ‌درونگير، موقعيت آن در ستون چينه‌اي و ساخت و بافت مي توان به سه گروه‌ دسته‌بندي كرد:
   الف- منگنز لايه‌اي شكل با سنگ درونگير ليتيك‌توف سرخ (افق اصلي منگنز گراب – افقI).
   ب- منگنز عدسي شكل با سنگ‌درونگير آهك توفي (افق II محدودة معدني گراب).
   ج- منگنز با بافت لامينه و دانه‌پراكنده با سنگ درونگير ليتيك توف سرخ متمايل به قهوه‌اي (افق دهدر، افق III).
   شكل هندسي كانسنگ منگنز لايه‌اي-عدسي‌شكل بوده و در گستره‌اي به طول 25 كيلومتر (طالقان تا گچسر) قابل رديابي است.
   بافتهاي لامينه، نواري، توده‌اي، افشان، بوتروييدال، كلرفرم و پركنندة فضاهاي خالي از بافتهاي اصلي كانه‌زايي بوده وكانه هاي همراه آن پسيلوملان، براونيت، پيرولوزسيت، كريپتوملان و هاسمانيت مي‌باشد.
   بر اساس مطالعات ميكروترمومتري ميانبارهاي سيال اوليه، دماي همگن شدگي بين 180 تا 190 درجة سانتي‌گراد و درجة شوري 6/18 تا 4/23 معادل درصد وزني كلريد سديم است.
   اين كانسار بر اساس مقايسه با ويژگيهاي تيپهاي مختلف از كانسارهاي منگنز آتشفشاني- رسوبي، از جمله محيط زمين‌شناسي‌ته‌نشست، محيط تشكيل، نوع سنگهاي ميزبان و همراه، ژئومتري، بافت و ساخت وكاني‌شناسي، بيشترين شباهت و مطابقت را با كانسارهاي منگنز تيپ كوبا نشان مي‌دهد.
   بر اساس شواهد ساخت و بافت، ژئومتري، سنگ درونگير، محيط تشكيل كانسار، زمين‌شيمي و مطالعة‌ ميانبارهاي سيال‌، به‌نظر مي‌رسد كانه‌زايي منگنر در واحدهاي آتشفشاني- رسوبي اليگوميوسن در اثر فعاليتهاي بروندمي در يك محيط كافتي قاره‌اي تشكيل شده است.
  
   شناسايی و مطالعه ردپاهای پستانداران در رسوبات ائوسن شمال بيرجند
  
   چکيده
   مطالعات پالئوايکنولوژی در رسوبات ناحيه چهکند (شمال بيرجند) منجر به شناسايی 46 عدد رد پا شده است. اين رد پاها متعلق به دو راسته از علفخواران منقرض شده به نامهای پانتودونتها و دينوسراتاها بوده و معروف‌ترين جنسهای آنها کوری فودونتها از راسته پانتودونتها و يوئينتاتريس ها و تيتانوتريس ها از راسته دينوسراتاها می باشند که از اواخر پالئوسن تا اواخر ائوسن می‌زيسته‌اند. مطالعات چينه‌شناسی و سنگ‌نگاري نشان می‌دهد که اين ناحيه عمدتا از رسوبات سيليسی آواری و کربناته و همچنين آذرآواری‌ شامل3 مجموعه رخساره ای و 8 رخساره تشکيل شده است‌. رد پاها در ناحيه مورد مطالعه عمدتا در گل‌های آهکی که در حاشيه ساحل بر جای گذاشته شده اند, وجود دارند.

ادامه نوشته

کانسار سرب و روی

رخساره هاي كانه‌دار، ايزوتوپهاي پايدار و خاستگاه كانسار سرب و روي كوه سورمه در سازند كربناتي دالان،
   جنوب فيروزآباد، استان فارس
   چكيده
   كانسار سرب و روي كوه سورمه در 33 كيلومتري جنوب فيروزآباد واقع شده است. سنگ در برگيرندة ماده معدني، دولوميتهاي بخش پاييني سازند دالان است. ماده معدني در اين دولوميتها در رخساره هاي خاص كانه‌دار و در 3 افق مشخص قرار گرفته‌اند. از رخساره‌هاي منطقه مورد مطالعه مي‌توان به رخسارة سيلتستوني، ماسه سنگي، كربناتي(شامل بايوميكرايت، اينترا اسپارايت، دولوميكرواسپارايت، دولو اسپارايت و دولوميكرايت) و رخساره‌هاي تبخيري(شامل ژيپس و انيدريت) اشاره كرد. رخساره دولواسپارايت، رخساره افق كانه‌دار مياني(اصلي) بوده و عناصر روي و سرب، ماده معدني غالب در اين افقها‌ست. محيط تشكيل رخساره هاي فوق، عموماً Intertidal تا Supratidal است. . كاني‌شناسي كانسار كوه سورمه شامل: اسفالريت، گالن، پيريت، سروزيت،‌كالكوپيريت، مالاكيت، آزوريت، هماتيت، گوتيت، مگنيتيت، هيدروكسيد‌روي، كالكوسيت، سلستيت، ليمونيت، همي‌مورفيت، آنگلزيت، كووليت، هالوتريكيت، دولوميت، كلسيت، باريت و مقدار كمتري ژيپس، كوارتز، فلدسپار، كلريت، آراگونيت و كانيهاي رسي است. ماده معدني، به صورت افشان، حفره پركن وجانشيني ديده مي‌شود و در مواردي برشهاي انحلالي و شكستگيها را پر كرده‌اند. مطالعات ايزوتوپهاي پايدار اكسيژن وكربن روي دولوميتها، گوياي دگرساني سنگ ميزبان افقهاي كانه‌دار توسط سيالهايي با شوري نسبتاً بالا و دماي حدود 100 درجه سانتي‌گراد است. بررسيهاي انجام شده از جمله مشاهدات صحرايي، ‌شكل ماده معدني و قرارگيري افقهاي كانه‌دار در رخساره هاي كربناتي، ساخت و بافت مادة معدني، نوع محيط رسوبي، پاراژنز كانه و مطالعه ايزوتوپهاي پايدار و نيز نتايج حاصل از ميانبارهاي سيال، همگي گوياي قرار‌گيري كانسار مذكور در رديف كانسارهاي دره مي سي سي پي هستند.
   كليد واژه‌ها: رخساره، ايزوتوپ‌هاي پايدار، سرب و روي، كوه سورمه
  
   زمين شيمي و تشكيل كانسار آهن- منگنز ناريگان، بافق،
   استان يزد
   چكيده
   كانسار آهن- منگنز ناريگان در 30 كيلومتري شمال خاور بافق و 20 كيلومتري خاور معدن چغارت واقع است. منطقه مورد مطالعه در زون ايران مركزي قراردارد. سنگهاي دربرگيرنده كانسنگ، شامل سنگ آهك دولوميتي و توفهاي ريوليتي است كه كانسنگ را از بالا و پايين احاطه كرده‌اند.
   مجموعه اطلاعات به دست آمده از مطالعات سنگ نگاري و كانه نگاري، حاكي از تشكيل كانسار و سنگهاي پيرامون آن، در نواحي كم ژرفا و سكوي قاره‌اي مي‌باشد. بر اساس مطالعات زمين شيميايي، زايش گرمابي كانسار مشخص مي‌شود. مطالعات صحرايي و سنگ نگاري كانسنگ و سنگهاي در برگيرنده، منجر به تشخيص دو مرحله فعاليت گرمابي شده است:
   كانه زايي اوليه به صورت خروج محلولهاي بروندمي از بستر دريا و ته نشست ژلهاي اكسيدي و هيدروكسيدي آهن و منگنز و تبلور بعدي آنها‌‍؛
   حركت محلولهاي گرمابي ثانويه از مناطق اكسيدي و انتقال آهن و منگنز به اين مناطق و نهشت آنها.
   همچنين از مجموعه بررسيهاي انجام شده، مي‌توان به اين نتيجه رسيد كه احتمالاً در زمان تشكيل كانسار، در منطقه كافتش رخ داده و باعث تشكيل حجم وسيعي از ماگماي فلسيك گرديده است. بدين ترتيب و بر اثر فعاليت محلولهاي گرمابي، كانسار فرومنگنز در اين منطقه تشكيل شده است.
   كليد واژه‌ها: آهن- منگنز، ناريگان، گرمابي، بروندمي، بافق
  
   نقش نوزمين ساخت در تكامل سامانه‌هاي رودخانه‌اي در كواترنر
   مطالعه موردي رودخانه‌هاي دامنة شمالي ميشوداغ
   چكيده
   رشتة كوهستاني ميشوداغ ، با امتداد خاوري- باختري و در حدفاصل دشت مرند و جلگة شبستر، در شمال باختر ايران واقع شده است. واحدهاي توپوگرافي و زمين شناسي منطقه به وسيلة گسل شمالي ميشو وگسلهاي ديگر، كه در جهت خاوري- باختري كشيده شده‌اند، ازهمديگر جدا مي‌شوند. دامنة شمالي اين كوهستان، سرچشمة رودخانه‌هايي دائمي است كه درجهت جنوب به شمال جريان دارند. اين رودخانه‌ها در انتهاي حوضة آبريز خود و پيش از ورود به دشت مرند، ساختارهاي زمين شناسي وگسلهاي مهم منطقه را به صورت عرضي قطع كرده‌اند.
   به منظور دستيابي به هدف اصلي اين مقاله، يعني ارزيابي نقش نوزمين ساخت در سامانه‌هاي رودخانه‌اي منطقه، بازسازي شبكة رودخانه‌اي در گذشته بر مبناي شواهد زمين شناسي و زمين ريخت شناسي امري ضروري بود. مستندات اين شواهد از راه تفسير نقشه‌هاي زمين شناسي و توپوگرافي، عكسهاي هوايي و بويژه بازديدهاي مكرر ميداني به دست آمد. براساس نتايج اين بازسازي، منطقة مورد مطالعه در پليو- پليستوسن سه مرحلة اصلي را پشت سر گذاشته است. مرحلة اول با به جاگذاري رسوبات كنگلومرايي نيمه متراكم در قالب مخروط افكنه‌هايي در امتداد گسل شمالي ميشو در طول پليو- پليستوسن مشخص مي‌شود. مرحلة دوم با بالاآمدگي رسوبات پليو- پليستوسن، جداشدگي آنها به واسطة يك درة ناوديسي از بدنة اصلي كوهستان ميشو و تشكيل ناهمواريهاي مستقل از كوهستان ميشوداغ (تاقديس) در آن سوي درة ناوديسي و به تبع آن تطبيق مسير رودخانه‌ها با درة ناوديسي همراه بوده و مرحلة سوم، با ايجاد گسلهايي عمود بر پيكرة ناهمواريهاي جديد شمال درة ناوديسي، تطبيق رودخانه‌ها با مسير اين گسلها وتشكيل مخروط افكنه‌هاي جديد شناخته مي‌شود.
   شواهد نوزمين ساخت كه به صورت مايل شدن رسوبات پليو- پليستوسن، انحراف رودخانه‌ها از مسير اصلي، تطبيق يا عدم تطبيق شبكة آبراهه‌اي با ساختار زمين ساختي و زمين شناسي، ويژگيهاي ريخت سنجي حوضه‌ها و موقعيت و ريخت شناسي مخروط افكنه‌ها ظاهر شده است، همگي دلالت بر واكنش سامانه‌هاي رودخانه‌اي به فعاليتهاي زمين ساختي در طول پليستوسن و هولوسن دارند. لذا مي‌توان گفت كه در بخش خاوري دامنة شمالي ميشوداغ، زمين ساخت تنها عامل مؤثر در جايگزيني و موقعيت سامانه‌هاي رودخانه‌اي است.
   كليد واژه‌ها: نوزمين ساخت، سامانه‌هاي رودخانه‌اي، تكامل شبكة آبراهه‌اي در كواترنر، دامنة شمالي ميشو داغ، شمال باختر ايران
  

ادامه نوشته

این زمین

ادامه نوشته

طبیعت یعنی زندگی

ادامه نوشته

ذخایر و معادن ایران

 ذخاير و منابع معدني ايران:خلاصه اي از وضعيت کليه مواد معدني کشور به همراه اطلاعاتي از نحوه پيدايش و پراکندگي کانسارها
جايگاه و سياست هاي اكتشافي:روند اجرايي اكتشاف در كشور، روشهاي اکتشافي در ايران، چشم انداز آتي اکتشاف در ايران و محدوده هاي اميدبخش اكتشافي در پروژه هاي اكتشاف موضوعي
منابع مواد پرتوزاد:تاريخچه اکتشاف و زمين شناسي مواد پرتوزا(اورانيوم و توريوم) در ايران و کليه خصوصيات زمين شناسي نظير ژئوشيمي، کاني شناسي، روند متالوژني، نحوه تشکيل کانسار، پراکندگي مواد پرتوزا در ايران و غيره
نواحي اميد بخش زون خوي- اشنويه:نتايج اكتشافات سيستماتيك ناحيه‌اي وشناسايي نواحي اميد بخش معدني در زون خوي اشنويه با استفاده از پردازش، تلفيق ومدل سازي اطلاعات زمين شناسي، ژئوفيزيك هوايي، ماهواره‌اي، ژئوشيميايي ونشانه‌هاي معدني در محيطGIS
توليد و صادرات مواد معدني ايران:ميزان توليد و صادرات مواد معدني 12 ماده معدني نظير آهن، منگنز، کروم، آلومينيوم، نفت و گاز و غيره
بازار جهاني مواد معدني:وضعيت بازار مواد معدني براي توليدكنندگان، مصرف‌كنندگان، سرمايه‌گذاران و مديران اجرايي با نگاهي بر آمار متعدد بورسها، شركتها، موسسات و ارزش پول در گردش در بخش معدني جهان

آزبست	آنتيموان
آهن	ارسنيك
اورانيوم	بازار جهاني مس
بريليم	بنتونيت
پتـــــاس	پتاس (گزارش تکميلي)
پرليت	پلاتين
پوميس	تالک
تبخيري ها	تنگستن
جيوه	زئوليت
ژيپس	سديم
سلستيت	سيليس
سيليمانيت-آندالوزيت	فسفات
فلوئور	قلع
كلسيم	گارنت
گزارشي از كشورهاي عضو اكو	گوگرد
منگنز	موليبدن
نقره	نگرشي بر طلا
نمک	نيوبيوم
نيکل	ورميكوليت
کائولن	کبالت
کربناتها	کروم

منوکلینیک

تری گونال